Bloedstollend gevaar, onbereikbare liefde

Zafón met één van de miljoen exemplaren van zijn nieuwste. (FOTO EPA )

Carlos Ruiz Zafón is een auteur om wie niemand nog heen kan. Zijn nieuwste roman haalt in Spanje een oplage van een miljoen exemplaren, hier in Nederland zijn dat er 225.000. Daarmee breekt deze Catalaanse auteur – die al jaren lang in de VS woont – alle mogelijke records.

Dat heeft alles te maken met het daverende succes van het eerste deel van de tetralogie van Zafón, ’De schaduw van de wind’, waarvan niet minder dan elf miljoen exemplaren werden verkocht. Redenen te meer dus om ’Het spel van de engel’, het lang verwachte tweede deel, met een exuberante merchandising te ontvangen. Maar hoe komt het eigenlijk dat deze romans als een bom inslaan bij het lezerspubliek?

Eén ding moet je Zafón meegeven: zijn boeken lezen als een trein. Ook ’Het spel van de engel’ is een dikke pil, toch lees je er vlot doorheen.

Net als in ’De schaduw van de wind’ staat de ontwikkeling van een jonge knaap centraal, dit keer David Martín genaamd. Hij is geen lezer zoals Daniël Sempere in het vorige deel, maar zelf een schrijver in wording die zich steeds weer laat verleiden tot louche zaakjes: eerst publiceert hij succesvolle misdaadromans in opdracht van twee gierige uitgevers die zijn talent zonder gêne inzetten om hun al goed gespijsde bankrekeningen nog wat aan te dikken.

Van dit ongure duo wordt de arme Martín verlost dankzij de mysterieuze uitgever Andreas Correlli. Net als de schrijver Carax in ’De schaduw van de wind’ is hij de uitgelezen figuur om de sfeer van de gothic novel het verhaal binnen te loodsen: A.C., de ’engel des duivels’, verschijnt telkens in sombere Barcelonese steegjes, beklemmende kerkhoven of vervallen villa’s, heeft ’glinsterende gele pupillen’ en ’een wolvengrijns om zijn lippen die het bloed in mijn aderen deed stollen’.

Zoals het een echte duivel betaamt, slaagt hij erin om Martín een pact te doen ondertekenen: de jonge belofte moet een verhaal schrijven waarvoor men zal leven, sterven en doden, een soort alternatief voor de Bijbel maar dan in literaire vorm gegoten. Als tegenprestatie krijgt onze held een fikse som in zijn handen gedrukt en verdwijnt zijn net gediagnosticeerde hersentumor als sneeuw voor de zon.

Naast de gothic en fantastische elementen is er natuurlijk ook nog de liefde in het spel: Martín is smoorverliefd, niet op de beeldschone Penélope, zoals Sempere in ’De schaduw van de wind’, maar op de even onbereikbare Cristina, die ook al een tragische dood tegemoet gaat.

De roman vertoont dus heel wat gelijkenissen met het eerste deel, en dat is ook Zafóns bedoeling: hij wil vier delen schrijven die het Barcelona van het einde van de negentiende eeuw tot de periode na de Spaanse Burgeroorlog omvatten. Terwijl het eerste deel de periode van het franquisme zelf besloeg, gaat het nu over het Spanje van de jaren twintig.

Daarbij keert een aantal belangrijke motieven en personages steeds terug, zoals het Kerkhof der Vergeten Boeken en de boekhandelaar Sempere.

Het lijkt wel of Zafón zich wil ontpoppen tot een nieuw soort Dickens . Alleen is het de vraag of ook zijn werk de tand des tijds zal doorstaan. Terwijl auteurs als Dickens de romantische literatuur van hun tijd met hun kritische blik nieuw leven inbliezen, brouwt Zafón een cocktail van bestaande genres, waarin niet de bijtende ironie overheerst, maar een flauw afkooksel van humor en een oppervlakkige maar hardnekkige poging in dialoog te treden met Borges of met de Faust-mythe. Hoewel Zafón in ’Het spel van de engel’ duidelijk een poging onderneemt om het herkenbare en clichématige karakter van zijn roman te temperen door sommige mysteries onopgelost te laten en de fantastische dimensie op te schroeven, heeft dat een averechts effect en blijft voorspelbaarheid zijn basisingrediënt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden