Bloederige godsdienstles

'Wees voorbereid op zeeën en zeeën van bloed', waarschuwt een recensent van een Amerikaans ochtendblad. De Amerikaanse besprekingen zijn eenstemmig: Mel Gibsons 'The Passion of the Christ' is extreem gewelddadig.

Gibson heeft het zelf meermalen gezegd: Jezus zou de wereld hebben kunnen redden door één druppel bloed uit zijn vinger, maar he went all the way, zegt Mel en dat wil hij ons laten zien. De vier passieverhalen in het Nieuwe Testament geven zelf niet uitgebreide bloedige details. De manier waarop een cineast het geweld in de passieverhalen uitbeeldt, is daarom een bewuste eigen keuze. Gibson maakte een keuze voor een 'zee van bloed'. Veel religieuze kunst, drama en literatuur is hem in die keuze overigens voorgegaan. Hij gebruikte zelf de bloederige barokke beschrijvingen van het lijden van Jezus in de visioenen van Anne Catherine Emmerich (1774-1824).

Dat een cineast kiest voor een gewelddadige film billijk ik, het is inmiddels een 'gewoon' filmgenre waar een groeiend publiek van geniet. Ik genoot ook nog onlangs van de prachtige bloederige zwaardgevechten door Takeshi Kitano in de Japanse film Zatôichi. Maar wat ik niet billijk is dat dit dé manier zou zijn om de christelijke boodschap te verkondigen.

Als het geweld werkelijk zo 'pornografisch' is als Joe Morgenstein van de Wall Street Journal beweert, dan staat Gibsons redenering gelijk aan de bewering dat goede seksuele voorlichting het meeste gebaat is met een harde pornofilm. Pornografie komt voort uit en leidt tot een verwrongen seksualiteit. Ik durf de stelling aan dat als je het geloof op Gibsons manier verkondigt, dat leidt tot verknipte gelovigen.

Natuurlijk is een belangrijke boodschap van het lijdensverhaal, dat de heelheid en verlossing van de verrijzenis dwars door de pijn en gebrokenheid van het lijden bereikt worden. Dat is een belangrijke betekenis van de eucharistie. Daarom toont 'The Passion' terecht een flashback van het laatste avondmaal tijdens de kruisigingscène. Gibsons bloederige godsdienstles berust echter op het misverstand dat door uitvoerig en gedetailleerd te laten zien hoe gruwelijk het allemaal geweest is, mensen mededogen zullen krijgen met de Jezusfiguur en overtuigd zullen raken van het grote offer dat daar gebracht is. Het zien van gruwelen en geweld verbittert en verhardt eerder dan dat het mededogen opwekt. Buitensporig gebruik van geweld is volgens mij niet in staat de kern van de christelijke boodschap dat God liefde is over te dragen. Ook al weet ik dat die liefde vaak pijn doet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden