Bloederig theater maakt de toeschouwers medeplichtig

SARA VAN DER KOOI

Theater

The Walking Forest

Christiane Jatahy (Holland Festival)

****

Hoe onveilig kan theater je doen voelen? Aan de ene kant van de ruimte komen bewegende videoschermen met beelden van lijken van vogels en andere dieren steeds dichterbij, aan de andere kant een spiegelwand en performers die met bloed, maskers en naakt werken. De toeschouwer staat ertussenin, dreigende geluiden klinken, ontsnappen lijkt onmogelijk. In The Walking Forest van de Braziliaanse theatermaakster Christiane Jatahy gaat het over macht, schuld en onderdrukking. Losjes gebaseerd op, of eerder geïnspireerd door, Shakespeare's Macbeth, laat ze fictie en werkelijkheid door elkaar lopen en creëert zo een nieuw theatraal universum waarin iedereen, ook de stille observeerder, medeplichtig is.

In eerste instantie is de situatie onduidelijk. Op vier videoschermen worden interviews getoond met mensen die op de een of andere manier zijn gemarteld, gedood, slachtoffer geworden van 'het systeem'. In Congo, Brazilië of Hongarije. Stemmen vertellen over de gruwelijkheden die zij of hun geliefden hebben ondergaan. We zien alledaagse beelden van scharrelende kippen of een kind dat een tekening maakt, maar ook van nerveus trillende voeten of zenuwachtig pulkende vingers. Even lijkt het een videoinstallatie, maar dan blijkt een deel van de toeschouwers 'acteur' geworden: zij hebben bij binnenkomst een oortje gekregen waardoor ze instructies ontvangen. De zwarte champagnebar tegen de spiegelwand aan het eind van de zaal blijkt een plek waar zich gruwelijkheden voltrekken. Overal bloed, op parels, op geld, handen (van Lady Macbeth?) worden veelvuldig gewassen. Het gebeurt allemaal terloops, je zou het makkelijk missen als je op de video's was gefocust. Maar op zeker moment komt alles op tamelijk briljante wijze samen in een video waarin de gruwelijke puzzelstukjes samenvallen. Voeg daarbij een krachtige performer (Julia Bernat) die in een indringende monoloog wijst op alle moorden en gruwelijkheden die voor geld, macht en grondstoffen elke minuut van de dag plaatsvinden. 'Waarom doen we niets?' vraagt ze het medeplichtige en in het nauw gedreven publiek.

Vorig jaar was Jatahy's What if they went to Moscow? - ook een mix van film, documentaire en theater, naar Tsjechovs Drie zusters - een grote hit op Holland Festival en Noorderzon. The Walking Forest zal dat niet worden omdat de aanklacht die Jatahy erin verwerkt zo expliciet en confronterend is. Na afloop van de voorstelling wordt er niet geklapt. Maar de zware impact trilt nog lang in het lijf door.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden