Blinkend, maar buiten even onveilig

Ze zijn verworden tot holen voor zwervers en spuitruimten voor drugsverslaafden. Sommige Europese treinstations beleven een wedergeboorte, met andere wordt het nooit meer wat. Vandaag in deel 4 Roma Termini.

Pauline Valkenet

ROME - Ding dong. ,,Attenzione. Op perron 1 zal om 21.00 uur de modeshow van ontwerpster Anna Vitale beginnen.'

De meeste treinreizigers op centraal station Roma Termini zullen er toch een beetje van opkijken. Een modeshow op het station? Voor Termini is dat sinds kort de gewoonste zaak van de wereld. Er is plaats voor cultuur. In de huisgalerie, ingang op perron 24, kunnen reizigers wisselende collecties moderne kunst bekijken. En in de enorme, lichte stationshal is dit jaar twee keer een stuk van de musical Notre Dame de Paris opgevoerd, met ballet en al. De komende maanden zullen hiphoppers op steeds weer andere plekken leven in de brouwerij brengen. Roma Termini is een station dat op spectaculaire manier veranderd is van aftands in supermodern. De Romeinen zijn het er unaniem over eens: Het lijkt wel een vliegveld.

Dat was in 1998 wel anders. Het belangrijkste station van de Italiaanse hoofdstad, ingeklemd tussen de volksbuurten San Lorenzo en Esquilino, was een plek waar vandaan men het liefst zo snel mogelijk vertrok. Het gebouw was vervallen, donker en vies. In de centrale passage hingen allerlei vage types rond. Er werd veel gejat, wildgeplast, gesnoven en gedronken. Vooral 's avonds kon een vrouw alleen het er behoorlijk benauwd krijgen. Of zoals de baas van het politiecorps van Termini het zegt: ,,Na achten was het spertijd.'

Maar destijds was het Jubeljaar 2000 in zicht en Rome maakte zich op voor dat voor het Vaticaan zo belangrijke Heilige Jaar. Het centrum van de stad werd opgepoetst. Ook het station, toegangspoort voor miljoenen pelgrims, kreeg een geweldige opknapbeurt en werd radicaal gemoderniseerd. De in fascistische stijl gebouwde zijkanten werden gerestaureerd. De rechthoekige, witmarmeren voorgevel ging weer blinken. Er werd zo'n 83 miljoen euro uitgetrokken voor een goede, eerste indruk van de eeuwige stad.

In januari 2000 was de klus geklaard en zie: Termini is onherkenbaar veranderd. Het grootste station van Europa, qua passagiersaantallen (gemiddeld 400000 per dag) en oppervlakte huist nu alles wat een reiziger maar kan wensen. In de lichte stationshal, net voor de centrale passage, zijn er 33 moderne loketten op rij. Vertrek- en aankomsttijden verschijnen overal op geautomatiseerde schermen.

Maar ook de verdieping eronder, waar vandaan de metro vertrekt, is totaal getransformeerd. Voorheen waren het kale gangen, nu is het een winkelcentrum waar bijna alles te koop is. Er zijn zelfs een sportschool en een kerkje gevestigd. Termini, eigendom van de staat en aandeelhouders als Benetton en Pirelli, leverde vorig jaar dan ook een winst op van 16 miljoen euro. In 1998 werd er nog eenzelfde bedrag verlies geleden.

Met de veiligheid binnen het station zit het tegenwoordig wel snor. Maar liefst 350 camera's houden alles en iedereen in de gaten. Op elk moment van de dag lopen er ook nog eens dertig agenten in uniform en in burger rond. Tussen half één en half vijf 's nachts gaat het gebouw op slot.

Geroofd wordt er nauwelijks meer. ,,De criminaliteit is tot een minimum teruggebracht', zegt de politiebaas. ,,Per dag worden er drie zakken gerold en twee tassen gestolen omdat de eigenaar even niet oplette. Het ergste wat ik de afgelopen jaren heb meegemaakt? Een man die zich voor de trein wierp. Maar ik denk liever aan dat stel dat dacht onbespied op een trap de liefde te kunnen bedrijven.'

Buiten het station laat die veiligheid echter nog wel te wensen over. De vage types die voorheen binnen rondhingen zijn lang niet allemaal verdwenen. Er mogen op het plein vóór het station dan wel grote terracotta-potten met olijfbomen zijn neergezet, de zwervers, dronkaards en drugsgebruikers die er rondhangen, overheersen het beeld.

Het is dan ook niet toevallig dat het opvangcentrum voor daklozen van een grote katholieke liefdadigheidsorganisatie ondergebracht is in het stationsgebouw. Niet aan de blinkende voorkant, maar ver weg, aan de zijkant, waar bijna niemand komt. Tegen etenstijd vormt zich er een lange rij van veelal mannen. Er worden dagelijks 500 warme maaltijden geserveerd en er zijn 200 bedden.

Het contrast tussen al het moois binnen en alle ellende buiten het station is groot. Want ook de straten van de wijk Esquilino die aan het station grenzen, zijn niet bepaald de meest chique van Rome: goedkope hotels, ongezellige eettentjes, transseksuelen die zich prostitueren. Of zoals Antonio, die op het station een bloemenwinkel heeft, het zegt: ,,Roma Termini is een eiland.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden