Blinde activist brengt Obama in lastig parket

Relatie China en VS onder druk door vlucht naar ambassade

De gevluchte Chinese activist Chen Guanchen heeft vermoedelijk onderdak gezocht in de Amerikaanse ambassade in Peking. Zijn ontsnapping komt voor zowel China als de VS op een uiterst gevoelig moment.

De blinde Chen, een van de meest bekende activisten van China, ontsnapte vorige week aan zijn huisarrest door over een enorm hek te klimmen. De advocaat verzet zich al jaren tegen de één-kind-politiek van China. Hij voerde in de provincie Shandong actie tegen gedwongen abortussen en sterilisaties van vrouwen.

In 2006 werd hij veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf. Vanaf 2010 heeft hij huisarrest.

Mensenrechtenorganisatie ChinaAid en een bevriende activist die Chen hielp met de ontsnapping, meldden dit weekeinde dat de Amerikaanse ambassade de man met de zwarte zonnebril onderdak bood. Hoewel het nieuws niet werd bevestigd door de Chinese en Amerikaanse autoriteiten, zei de Amerikaanse president Obama gisteren dat er een 'goede balans' moet worden gevonden tussen de relatie met China en het waarborgen van mensenrechten.

De kwestie ligt uiterst gevoelig. Minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton heeft China meerdere keren gemaand Chen vrij te laten. Maar dat de activist nu onderdak heeft gezocht in de Amerikaanse ambassade, komt haar vermoedelijk niet zo goed uit. Vandaar de zorgvuldig gekozen woorden van Barack Obama.

Volgende week brengt Clinton samen met de minister van financiën Timothy Geithner een bezoek aan China. Clinton hoopt tijdens die gesprekken onder meer te praten over het terugdringen van de nucleaire ambities van Iran en Noord-Korea en over de Chinese houding inzake Syrië. China is over het algemeen uiterst terughoudend als het gaat om inmenging in aangelegenheden van andere landen.

De gevluchte Chen kan daarbij roet in het eten gooien. Daarom werd gisteren in allerijl de Amerikaanse topdiplomaat Kurt Campbell overgevlogen. Campbell moet proberen om de zaak te sussen en de gesprekken met Clinton voor te bereiden.

Het is de vraag of het helpt. China is niet blij met de situatie. Want hoewel China's minister van buitenlandse zaken Cui Tiankai geen officiële reactie geeft, zijn de autoriteiten wel begonnen met het ondervragen en oppakken van de mensen rondom de gevluchte activist. Een van Chens vrienden, He Peirong, die in een blog schreef dat ze de activist heeft helpen vluchten, wordt vermoedelijk gevangen gehouden in de stad Nanjing.

Het blijft tot op heden onduidelijk wat Chen met zijn vlucht beoogt. Gezien de precaire situatie tussen China en de VS lijkt het onwaarschijnlijk dat de Amerikanen alles op alles zetten om hem vrij te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden