Blik op de dans en op onszelf

In het moderne-dansfestival Cadance was de mens te zien in al zijn nietigheid en met al zijn zwaktes, maar ook in zijn grootsheid als het om de liefde gaat.

Dans

Festival moderne dans Cadance

Het festival voor moderne dans Cadance in Den Haag nodigt de toeschouwer uit om de dans 'in de ogen te kijken'. Want goede kunst laat zich volgens de programma-introductie nooit in publieksaantallen meten, het criterium dat in dit cultuurpolitieke klimaat vaak wordt gebruikt, maar is altijd een persoonlijke ervaring. In zo'n beleving van kunst kan dans een belangrijke rol spelen, omdat ze het vermogen heeft een betekenis te scheppen zonder woorden te gebruiken. Daarmee heeft 'dans de unieke kwaliteit ons terug te werpen op onszelf', aldus festivaldirecteur Leo Spreksel.

Die kwaliteit kwam tijdens Cadance de afgelopen week in een aantal producties naar voren. Goed of minder goed gelukt: we zagen de mens in al zijn nietigheid en met al zijn zwaktes, maar ook in zijn grootsheid als het om de liefde gaat.

De jeune premier onder de choreografen, Joeri Dubbe, gebruikte een deel van de Prijs van de Nederlandse Dansdagen die hij verleden jaar won voor het maken van de multimediale dansinstallatie 'Point Cloud'. Danser Miquel Oliveira worstelt met de grote levensvragen: wie ben ik, waar ga ik naartoe en wat weet ik nou allemaal? Computeranimaties van bits en bytes in de ether, dan weer in flarden digitale ruis die zoiets als het oneindige heelal suggereren, botsen met de beperkte ruimte van de halfopen besloten kubus, waarin Oliveira fladdert als een mug in een lamp.

Niet minder filosofisch, wel veel minder eigengereid is het duet van Irena Misirlic en Samir Calixto (tevens choreografie) op Vivaldi's 'Vier Jaargetijden'. De seizoenen komen keurig voorbij en krijgen in analogie met de levenscycli hun eigen invulling. Sferisch klopt het, en de onderliggende emotie van eindigheid en daarmee gepaard gaande eenzaamheid van de mens wordt op momenten invoelbaar door de dreigende soundscape die door de muziek heen is gemixt. Jammer dat Calixto's danstaal verder zo weinig uitgesproken is.

Voor een indrukwekkend idioom moet je bij Ann Van den Broek zijn. In 'Kamepa' - als camera uitgesproken is het Russisch voor cel - laat ze het Russische gezelschap TsEKh haar nerveuze, repetitieve stijl aan den lijve ervaren: als gekooide beesten die neurotisch aan één lichaamsdeel plukken, of van de ene op de andere voet hopsen. De geladenheid zit 'm in het gedwongen samenzijn van de zeven dansers in een beperkte ruimte; alleen een wrede interactie of een weerbarstige blik ontlaadt de spanning. Een confrontatie met de mens als behoeftig, murw geslagen wezen.

Dat de mens ook door liefde wordt gedreven, en dat dat zowel geluk als pijn brengt, wordt door choreograaf Mor Shani kraakhelder verbeeld. In dit eerste deel van 'Love-ism', dat moet uitgroeien tot een vijfluik over de liefde, staat de ouderliefde centraal. Acht kinderen in de leeftijd van acht tot twaalf jaar dansen in bewegingsminiatuurtjes met zes volwassen dansers. Waar Boris Charmatz in het Holland Festival met zijn 'Enfant' vooral op grimmige kanten van de ouder-kindrelatie focuste, is die relatie bij Shani gelijkwaardig en teder.

Het zijn eenvoudige, heldere tableaus: de volwassenen bieden troost en wiegen de kinderen, ondersteunen hen, of dekken ze af voor een boze buitenwereld. Liefde werkt echter naar twee kanten. We zien ook het verlangen naar geborgenheid die onder de liefde van volwassenen verscholen ligt, de pijn als er afwijzing volgt en hoe de rollen dan om kunnen draaien. Zonder bewegingsfrutsels, en woordeloos, kijken we de dans én onszelf in de ogen.

Sander Hiskemuller

Cadance is nog t/m 9/2 te zien in Den Haag. www.cadance.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden