Blijft Dijsselbloem of komt De Guindos?

Vandaag wordt de strijd om het voorzitterschap van de eurogroep beslecht. De termijn van Jeroen Dijsselbloem loopt volgende week af en Spanje aast op zijn post.

Tegen de achtergrond van de Griekse crisis is het bijna banaal geworden om erover te beginnen, maar vandaag is het dan zo ver. De eurogroep-ministers moeten een knoop doorhakken over hun voorzitter. Blijft het Jeroen Dijsselbloem, of wordt het Luis de Guindos uit Spanje?

Theoretisch is het nog steeds mogelijk dat de kwestie van de agenda wordt gehaald van de reguliere eurogroep-bijeenkomst van vandaag, onder druk van de aanhoudende Griekse discussies. Maar de ministers van financiën van de eurozone kunnen ook zeggen: laten we dit relatief simpele onderwerp nou maar even snel afhameren.

De termijn van 2,5 jaar waaraan Dijsselbloem in januari 2013 is begonnen, loopt volgende week dinsdag af. Spanje heeft al jaren zijn zinnen gezet op het prestigieuze voorzitterschap. De conservatieve regering van Mariano Rajoy heeft al haar lobby-energie gestoken in De Guindos (55), minister van economische zaken sinds december 2011.

Een van de hoofdargumenten van Madrid vloeit voort uit een soort omgekeerd Calimero-complex: wij zijn groot, Nederland is klein, en dat is niet eerlijk. Het is een feit dat Spanje, de vierde economie van de eurozone, onderbedeeld is in EU-topfuncties, zeker nadat het in 2012 zijn permanente zetel in het bestuur van de Europese Centrale Bank kwijtraakte.

Nederland heeft de eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie (Timmermans), de eurogroepvoorzitter (Dijsselbloem) en, per 1 september, ook de invloedrijke secretaris-generaal van de Europese Commissie (Alexander Italianer). Die laatste benoeming bood Rajoy vorige maand extra munitie voor zijn De Guindos-lobby.

Den Haag heeft echter vol ingezet op een nieuwe ambtstermijn voor PvdA-minister Dijsselbloem. Het duel is een prestigestrijd geworden waarbij een van de twee vandaag een bittere nederlaag zal moeten slikken, als de verkiezing inderdaad doorgaat.

Dijsselbloem oogst de laatste maanden veel waardering van zijn collega's in de eurogroep voor zijn optreden in de Griekse crisis. Ook gisteren kreeg hij weer een schouderklopje, nu van de Finse minister Alexander Stubb: "We hebben een extreem goede voorzitter. Hij leidt de onderhandelingen zeer goed."

Maar de uiteindelijke beslissing wordt meer bepaald door andere belangen. De grootste pech voor De Guindos is dat hij tot de conservatieve politieke familie van Europa behoort. Die heeft al een stevige machtspositie in Brussel, met Donald Tusk en Jean-Claude Juncker als voorzitters van de Europese Raad en de Europese Commissie.

De voorzitterskwestie stond al op de agenda van de vorige reguliere eurogroep van 18 juni. Maar op verzoek van Spanje, alsmede door de benodigde aandacht voor Griekenland, werd het onderwerp uitgesteld naar vandaag.

De regels van het spel zijn simpel: de voorzitter wordt aangewezen door de eurogroep zelf, met een simpele meerderheid. De stem van Malta telt net zo zwaar als die van Duitsland. Met de huidige omvang van de eurogroep heeft een kandidaat tien stemmen nodig om voor 2,5 jaar benoemd te worden.

Diplomatieke bronnen lieten vorige maand doorschemeren dat Dijsselbloem met 11-8 leek voor te staan. Dus was het niet zo verwonderlijk dat Madrid de stemming wilde uitstellen. Rajoy wilde op de Europese top van regeringsleiders, eind vorige maand, een ultieme poging doen om op het hoogste niveau steun voor De Guindos te verwerven. Of dat is gelukt, moet vandaag blijken.

Rajoy heeft vorig jaar zomer al de garantie gekregen van de Duitse bondskanselier Merkel, het machtigste lid van de conservatieve EU-familie, dat Berlijn De Guindos zal steunen. Maar de regering-Merkel heeft zich verder niet erg ingespannen om andere landen ook in dat kamp te krijgen. Duitsland, met name minister Schäuble, kan immers ook prima leven met Dijsselbloem.

Het geeft de Duitsers bovendien de gelegenheid om tegen de kleinere EU-lidstaten te zeggen: zie je wel, wij delen heus niet altijd de lakens uit, we verliezen ook wel eens een stemming.

"Mijn indruk is dat Dijsselbloem rustig kan gaan slapen, maar je weet het nooit", zei premier Rutte op 26 juni in Brussel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden