Column

Blijft Cito slechte toetsen maken omdat het zijn subsidie toch wel krijgt?

Beeld Maartje Geels

Vorige week zaten kinderen in het basisonderwijs aan de verplichte eindtoets, waarvan de Cito-toets het bekendste voorbeeld is. Van die toets hangt nogal wat vanaf. Waarom deugt 'ie dan niet?

Niet alleen moet de toets aantonen dat het door de leraar geadviseerde niveau klopt, en zo kansenongelijkheid tegengaan, bovendien gebruikt de Inspectie het resultaat van alle leerlingen om een school op prestaties te beoordelen.

Dan valt het nogal tegen dat de Cito-eindtoets zo'n slechte toets is.

Dat zit hem met name in het decennia oude multiplechoice-karakter. Zo moesten leerlingen uit groep 8 deze taalopgave maken: In welke zin zijn de dikgedrukte woorden allebei goed gespeld?

a) Pas onder de douche ontdekte ik dat mijn shampo op was.
b) Pas onder de douche ontdekte ik dat mijn shampoo op was.
c) Pas onder de doushe ontdekte ik dat mijn shampo op was.
d) Pas onder de doushe ontdekte ik dat mijn shampoo op was.

Stel dat een leerling hierop het goede antwoord aanstreept, wat weten we dan? We weten dat hij of zij van twee getoonde leenwoorden de juiste versie kan omcirkelen. Maar dat is uiteraard niet hetzelfde als zonder visuele hulp de woorden goed kunnen spellen.

Een soortgelijk probleem doet zich voor bij het rekenen. Zo stond er een vraag onder een afbeelding van een kaas, die 11,75 euro per kilo kost: Nathan koopt een stuk kaas van 745 gram. Ongeveer hoeveel euro kost dit stuk kaas?

a) €3
b) €7,50
c) €9
d) €12

Iedereen die weet dat een kilo duizend gram is, kan meteen antwoord d) wegstrepen, en met een beetje getalgevoel ook antwoord a). Wie niet weet hoe je aan het goede antwoord moet komen, heeft nog steeds 50 procent kans om juist te gokken! (Met blind gokken is de kans nog 25 procent.)

Deze kritiek, en andere, is er uiteraard al jaren op het Cito, maar zijn verouderde methoden aanpassen deed het Cito niet. Toen Sander Dekker een paar jaar geleden de toets van Cito als eindtoets verplicht wilde stellen, stak de Tweede Kamer daar dan ook een stokje voor, door andere aanbieders toe te laten. Nu kunnen scholen ook kiezen uit moderne varianten zoals de IEP-toets, die wel open vragen biedt. Scholen stappen massaal over.

Wat me dan ook in het licht hiervan verbaast, is dat Cito desondanks dezelfde matige toetsen blijft produceren. En ik twijfel nu of dat: a) tunnelvisie, b) dogmatiek, c) gebrek aan zelfreinigend vermogen is, of d) omdat het zijn subsidie toch wel krijgt.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo. Lees hier zijn eerdere columns

Lees ook: Examineer met een dossier in plaats van in de gymzaal

Het examineren van middelbare scholieren moet anders, vindt Nelleke van der Meer, docent Nederlands. Zij heeft ook wel een idee hoe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden