Blijf uit de buurt van zaken waar een luchtje aan zit

Theo Schuyt, hoogleraar filantropische studies VU en bijzonder hoogleraar filantropie en sociale innovatie Universiteit Maastricht

Op de goededoelenmarkt gaat het over vertrouwensgoederen. Mensen geven met hun hart. Als ze merken dat er sprake is van een brievenbusconstructie krijgen ze de indruk dat er iets aan de hand is. Juist als het gaat om het geven in vertrouwen moeten er geen andere zaken op de agenda verschijnen.

De maatschappelijke reactie op een kwestie als Solidaridad die een brievenbus heeft in Panama, is wetenschappelijk goed te verklaren met het mechanisme dat bekendstaat als 'having one's help spurned'. Stel dat je iemand een mooi cadeau gegeven hebt en je ziet op Koningsdag dat diegene dat cadeau op een kleedje in de verkoop heeft liggen. Het mag, maar er gaat iets kapot in de vertrouwensrelatie. De volgende keer geef je zo'n cadeau niet meer.

Juist bij filantropisch commitment is die maatschappelijke reactie op het vermoeden dat er iets niet klopt, enorm. Dat alleen al is reden voor een goededoelenorganisatie om uit de buurt te blijven van zaken waar een luchtje aan zit, ook al is alles volgens de regels en volgens het boekje. Alleen al het feit dat er maatschappelijke onrust ontstaat, zorgt voor reputatieschade. Trouw-redacteuren gaan toch ook niet in de skybox zitten van een voetbaltoernooi, georganiseerd door de Bandidos?

De markt van vertrouwensgoederen krijgt steeds meer aandacht in Nederland. De sector moet met één mond helder communiceren hoe het zit met salarissen, onkostenregelingen en eigen vermogens. Transparantie is belangrijk. De sector van filantropische instellingen moet collectief openheid geven over onkosten - wat het publiek 'de strijkstok' noemt - over inkomen en financieel beheer. Want het beheer van een groot fonds laat je niet aan vrijwilligers over, maar aan een betaalde kracht. Die openheid ontbreekt nu in het geval van de constructie van Solidaridad met firma's in Zuid-Amerika.

Ik mis een woordvoerder die namens die sector spreekt. Als er zich iets voordoet, zoals nu met Solidaridad, is het altijd de pineut zelf die het woord voert. Zoals nu Nico Roozen.

Je gaat niet voor een goed doel werken om veel geld te verdienen, dat moet voor het publiek wel duidelijk zijn.

Als er een organisatie is die kan weten dat Panama niet bepaald bekendstaat als het meest nette land ter wereld, en dus niet een geschikt land is om een brievenbus te vestigen, dan is dat Solidaridad wel. Juist daarom is het vreemd dat zij daar een brievenbus hebben. Dat is niet nodig. In Nederland hoeven ze geen belasting te betalen.

Niet doen dus.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden