Blijf je 'liefdesbang' of geef je je hart opnieuw? Nynke Laverman over de Mexicaanse maïsvrouw.

Nynke Laverman (25) woont sinds tweeënhalve maand weer in Friesland. In Franeker, waar ze, zoals ze zelf zegt, een heel huis voor zich alleen heeft, met een “vet luxe badkamer“. Dat was wel anders in Amsterdam, de stad waar ze studeerde aan de Kleinkunstacademie. “Ik zat steeds in onderhuur, in van die konijnenhokjes. Nu heb ik een nieuw programma gemaakt en de repetities zijn in Friesland geweest. Veel mensen met wie ik werk wonen ook hier. Toen ik in Amsterdam woonde was ik de helft van de tijd bezig met op en neer reizen naar Friesland. Dat is nu niet zo, dus ik zit op de juiste plek. Maar ik weet niet voor hoe lang, hoor.“

Nynke Laverman, geboren en getogen in Weidum, heeft de wereldmuziek ontdekt en daarmee het reizen. Voor haar vorige voorstelling 'Sielesâlt', waarin de Friese fado centraal stond, toog ze naar Portugal, bakermat van de fado. Ze kwam erachter dat zingen in het Fries, haar moerstaal, prima past bij de melancholieke muziek uit het zuiden. “Ik had de fado ook in het Portugees kunnen zingen maar dat voelde minder eerlijk, omdat die taal voor mij niet dichtbij is. Bij het publiek komt de emotie het beste over als ze voelen dat jij elk woord proeft en dat jij weet, écht weet, wat je staat te zingen. Het Nederlands staat ook verder van mij af. En ik vind het een minder mooie zangtaal, als ik eerlijk ben. Het Fries was in het eerste programma een experiment, kijken of het paste bij wereldmuziek. Dat is dus zo. Het spanningsveld is mooi: dat zuidelijke temperament van de muziek en dan zo'n noordelijke taal er tegenover.“

Voor haar nieuwe programma 'De Maisfrou' vond Nynke Laverman inspiratie in Mexico. Samen met de Friese dichteres Albertina Soepboer verbleef ze een maand in een huisje in een volkswijk van Mexico City. “Albertina had op een gegeven moment iets geschreven over een vrouw van maïs. Het idee was: een vrouw die in een rivier staat - nog midden in haar verdriet, zo zou je het kunnen zien - maar die toch opnieuw zaait op de paden naast het water. Dat is de kern van hoe je omgaat met tegenslagen: de deur weer openzetten. Dat zaaien vond ik een mooi beeld. Zo staat ze voor hoop en vruchtbaarheid. Later zag ik afbeeldingen van de maïsvrouw. Het is een vrouw die altijd met haar knieën op de grond zit, ze bewerkt het land en is getooid met maïskolven. Toen ik dat zag wist ik: hier moet mijn voorstelling over gaan. Ik zie de maïsvrouw als iemand die veel heeft meegemaakt in haar leven en daar op een waardige manier mee omgaat. Maar ook iemand die dóórgaat. Ondanks alles steeds weer opnieuw zaaien.“

“Ik zeg in de voorstelling ook: 'Het is een vrouw die alles weet wat ik zelf ergens ook al weet, maar nog niet weet.' Ik ben 25, voor mij komen heel veel van die levensdingen nog. Maar ergens zit al wel die kennis opgeslagen. Met vallen en opstaan kan ik het leren. Vooral het gebied van de liefde intrigeert mij. Durf je er nog volledig voor te gaan of gaat op een gegeven moment de deur toch een beetje dicht omdat het wel erg pijn kan doen? Ik heb zelf al een paar keer moeten slikken. De onbevangenheid van de eerste verliefdheid is eraf. Je ontmoet mannen die ook pijn hebben gekend en littekens hebben. Daarover gaat bijvoorbeeld het lied 'Liefdesbang'. Gekke tegenstelling eigenlijk: wat mensen het allerliefste willen in hun leven is volgens mij liefde en tegelijkertijd drukken ze het weg. Het is de kunst om toch je hart weer te geven, maar hoe doe je dat?“

'De Maïsfrou' is een verhalend concert geworden. Albertina Soepboer schreef 18 gedichten in het Fries die door allemaal verschillende componisten van muziek zijn voorzien. Per lied wordt een zin in het Nederlands op het achterdoek geprojecteerd. “Een handreiking. Zoveel poëzie in een keer vergt veel van het publiek, ook als het Friezen zijn. Je moet het niet allemaal meteen willen interpreteren.“

Laverman stuurde de gedichten de hele wereld over, naar diverse componisten. Ze sprak ze zelf in het Fries in voor de cadans en de klemtonen. Een Engelse vertaling deed ze erbij. “Het leukste vond ik om iets te krijgen van een tango-componist, een Argentijn die in Spanje woont. Walter Hidalgo heet hij. Ik kreeg een minidisc van hem terug. Meteen luisteren natuurlijk. Wow, eerst een bandoneon. Dan begint ineens een stem te zingen die je niet kent. In Spanje zit iemand met een bandoneon vol overgave te zingen in het Fries! Ongelooflijk ontroerend. Ik wil hem nu graag ontmoeten en vragen of hij op mijn cd komt spelen, want dat was zo bijzonder.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden