Blijdschap in Oost-Aleppo, angst in West-Aleppo

Rebellen verwikkeld in gevechten met het Syrische leger. De ontzetting van Aleppo is een fikse opsteker voor het moreel van de jihadisten. Beeld anp

De strijd om Aleppo is de grootste slag van de Syrische burgeroorlog tot nu toe. Oost-Aleppo is ontzet door jihadisten en rebellen, maar nu dreigt er omsingelingsgevaar voor West-Aleppo.

De omsingeling van Oost-Aleppo door het Syrische regime is voorlopig voorbij. Duizenden jihadisten en rebellen werkten in de laatste dagen samen in een poging de opstandige wijken te ontzetten. Het Syrische leger kon na een reeks hevige aanvallen niet langer stand houden en bezweek zaterdag onder de druk.

De Russische straaljagers konden weinig uitrichten tegen de oprukkende jihadisten. De islamisten wierpen zich op de Syrische militairen en hun bondgenoten van de militante Hezbollah-beweging, waardoor het te riskant werd voor de straaljagers om bommen te werpen. De kans dat ze daarbij Syrische militairen of Hezbollah-strijders zouden treffen was simpelweg te groot.

In de rebellenwijken gingen dit weekend burgers de straat op om het einde van de omsingeling te vieren. Volgens de VN zouden er zo'n 300.000 burgers zitten, en de organisatie vreesde voor het welzijn van de mensen als de belegering lang zou duren. Toen de omsingeling voorbij was, maakte de vrees voor hongersnood plaats voor vreugde, vooral toen de burgers de eerste wagens vol groente en fruit de wijken zagen binnenrijden, ook al is dat lang niet voldoende om het voedseltekort het hoofd te bieden.

De overwinning wordt gevierd. Beeld anp

Het moreel
De ontzetting van Aleppo is tevens een fikse opsteker voor het moreel van de jihadisten. Niet eerder veroverden zij in zo'n tempo zoveel terrein op het Syrische leger. En niet eerder werkten zoveel groeperingen met elkaar samen in een slag. Van Al-Qaida-strijders (tegenwoordig vechten ze onder de vlag van Fateh al-Sham) tot een Oeigoerse jihadistenbeweging uit West-China: allen sloegen de handen ineen.

De islamisten kregen daarbij hulp van het door het Westen gesteunde Vrije Syrische Leger en de door de CIA bewapende jihadistenbeweging Nour al-Din al-Zenki. De laatste organisatie voerde vorige maand nog een onthoofding uit van een minderjarige jongen. Een aantal mannen die bij de onthoofding betrokken waren, waren op het slagveld aanwezig, zo bleek uit foto's die opdoken.

In het door de regering gecontroleerde West-Aleppo vreest men dat de jihadisten verder zullen oprukken. In de regeringswijken wonen naar schatting zo'n 1,2 miljoen mensen. Nu de jihadisten steeds meer terrein winnen, dreigt nu voor hen omsingeling. De strijders hoeven daarvoor nog slechts een toegangsweg in Noord-Aleppo in te nemen.

Bijltjesdag
In West-Aleppo wonen behalve soennieten ook veel minderheden, onder wie christenen en alawieten. Vooral de laatste twee groepen hebben veel te verliezen als de jihadisten en andere soennitische rebellen hun wijken binnentrekken. Zij vrezen voor een bijltjesdag.

Die angst is niet onterecht. De jihadisten gaven aan de grote operatie van dit weekend de naam 'Ghazwat Ibrahim al-Yousef'. Daarmee refereerden zij aan de beruchte Syrische terrorist, die in 1979 een groep militaire rekruten scheidde op basis van hun religie. De soennitische rekruten liet hij gaan, de alawitische werden door hem afgeslacht. Een strijder van Fateh al-Sham (het voormalige Al-Qaida) zwoor in een videoboodschap hetzelfde te zullen doen met de alawieten als de jihadisten de stad in handen krijgen.

Toen bekend werd dat de omsingeling van Oost-Aleppo voorbij was, verviervoudigden de voedselprijzen in West-Aleppo. Het gebied dat de jihadisten en soennitische rebellen hebben veroverd in Aleppo om Oost-Aleppo te ontzetten, loopt door de belangrijkste bevoorradingsroute voor West-Aleppo. Wel is het mogelijk om via het noorden hulp te krijgen, maar dan moet men gebruikmaken van een snelweg die te vaak wordt beschoten om grootschalige transporten doorheen te laten rijden.

Beeld anp

Jihadisten zijn inmiddels een nieuw offensief begonnen in de westelijke buitenwijken van West-Aleppo. Daarbij maken ze gebruik van veel militair materieel dat ze bij de laatste slag hebben buitgemaakt. De Russen bombarderen in het wilde weg rebellengebied, hopend op een voltreffer.

De strijd om Aleppo is voor zowel de Syrische regering als de jihadisten van enorm belang. Een compromis is daarom vrijwel uitgesloten. Wie deze slag wint, wint de stad. Als de jihadisten winnen, dan dreigt Aleppo te transformeren tot een nieuw Mosul of Idlib, twee steden waar jihadisten de sharia hebben ingevoerd.

Als Assad wint, dan dreigt Aleppo uit te groeien tot een nieuwe Homs, waar de geheime politie opnieuw regeert. Wint niemand, dan duurt de chaos echter voort.

Verdeelde stad

Aleppo is een van de oudste steden ter wereld, en tevens de grootste en bevolkingrijkste van Syrië. De stad viel in 2012 grotendeels in handen van rebellen: zij namen de oostelijke wijken in, de regering behield de controle over het westelijke deel. De meeste mensen wonen in de regeringswijken, zo’n 1,2 miljoen. In de oostelijke wijken wonen naar schatting 300.000 mensen.

De regeringswijken zijn veiliger, vooral voor minderheden. De rebellenwijken zijn onveilig, mede door de vele bombardementen van het regime en de Russen. Daarbij vallen wekelijks tientallen doden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden