Blauwe kaart moet talent trekken

Europa moet aan de slag om goed opgeleide migranten binnen te halen, vindt het Europees Parlement. De economie heeft werkkrachten van buiten nodig. Een blauwe kaart moet uitkomst bieden.

De EU zou een ’blauwe kaart’ moeten geven aan gewenste migranten, zoals de Verenigde Staten een groene kaart kennen als werkvergunning voor buitenlanders. „Onze economieën kunnen niet overleven zonder migranten”, zei de Italiaanse socialiste Lilli Gruber die het voortouw had genomen voor het debat in het Europees Parlement. „Tegen 2050 zal een derde van de 490 miljoen Europeanen ouder dan 65 zijn.”

Nu trekt de Europese Unie vooral laagopgeleide of ongeschoolde mensen uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika aan. Hoogopgeleiden kiezen voor de Verenigde Staten, Canada of Australië die betere kansen bieden. Die landen trekken 95 procent van de hoogopgeleiden aan, de EU maar 5 procent, zei eurocommissaris Franco Frattini van justitie.

Al in 1999 besloten de EU-lidstaten dat daar iets aan moet gebeuren. Maar een voorstel van de Europese Commissie werd overschaduwd door de aanslagen van 2001 in New York. Sindsdien gaat de debat vooral over clandestiene immigratie.

„In veel lidstaten is het migratiedebat totaal gepolariseerd”, zei europarlementslid Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD). „Integratieproblemen domineren het debat. Sociale zekerheidsstelsels zouden op het spel staan. En als het zo uitkomt wordt de gemiddelde migrant gelijkgesteld aan een terrorist.”

Zij vindt de blauwe kaart een goed middel om de benodigde arbeidskrachten te krijgen. „Het is de enige manier om de vraag en het aanbod op elkaar af te stemmen.”

Het Europees Parlement ziet de blauwe kaart ook als een middel om illegalen tegen te gaan. „Illegale immigratie kan alleen worden aangepakt als duidelijk is wie hier wel en niet welkom is”, zei Emine Bozkurt (PvdA). Ook volgens haar zijn de hoogopgeleiden onmisbaar. „We moeten wel eerlijk met ze omgaan en hen vanaf het begin duidelijk maken wat hun rechten en plichten zijn.”

Eurocommissaris Frattini denkt de blauwe kaart te kunnen gebruiken in onderhandelingen met niet-EU-landen over illegalen. Die landen zouden het recht kunnen krijgen om een bepaald aantal van hun burgers in de EU te laten werken als die landen beloven dat ze de illegale trek naar Europa zullen indammen en dat ze uitgewezen mensen terugnemen.

Ook met een website en voorlichtingskantoren in de wereld hoopt Frattini de gewenste mensen te kunnen aantrekken en de ongewensten weg te houden.

GroenLinks vindt dat de blauwe kaart niet alleen ’een entreekaartje voor de hoger opgeleiden’ mag zijn. „Er is ook behoefte aan mensen die laaggeschoold werk willen doen waarvoor je geen artsendiploma nodig hebt”, zei europarlementariër Kathalijne Buitenweg (GroenLinks). Als de legale weg afgesloten blijft voor die mensen, dan zal de stroom illegalen doorgaan via steeds gevaarlijker routes. „Het heeft honderden doden per jaar tot gevolg”, zei Buitenweg.

Ondanks de eensgezindheid in het Europees Parlement en in de Europese Commissie over het principe van een blauwe kaart is het de vraag of er veel van terecht zal komen. Alles zal afhangen van de EU-lidstaten. Zij blijven het laatste woord houden wie er binnen mag komen.

Volgens het Hervormingsverdrag (de vervanger van de gesneuvelde Grondwet) krijgt de EU wat meer bevoegdheden op het asiel- en immigratiebeleid. Maar dat verdrag biedt elke lidstaat de mogelijkheid om aantallen immigranten vast te stellen. Dat is goed, vindt Bozkurt (PvdA). „Nederland heeft heel andere behoeftes aan kenniswerkers dan andere lidstaten”, zei ze. „Wie we precies nodig hebben moeten we zelf kunnen bepalen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden