Blatter; de tactische aftocht van een voetbalkeizer

Sepp Blatter verlaat de persconferentie, waar hij vanavond aankondigde op te stappen als Fifa-voorzitter. Als reden noemde hij een gebrek aan steun voor hem in de voetbalwereld.Beeld afp

De vijfde termijn van Fifa-voorzitter Sepp Blatter duurde precies vier dagen en een uur. Vrijdag, tijdens zijn herverkiezing zei hij nog dat hij niet af zou treden. "Als ik dat doe, erken ik dat ik heb gefaald", zei hij tegen de Zwitserse televisie. Nu is hij toch weg. Waarom? Het lijkt een geforceerde maar tactische aftocht.

Blatter (79) maakte zijn vertrek vandaag bekend op een wat gehaaste persconferentie in Zürich, waar hij na minder dan een kwartier weer van het podium stapte. Hij zei zich niet door iedereen gesteund te voelen. "Hoewel ik het mandaat heb van de Fifa-leden, voel ik juist geen mandaat van de gehele voetbalwereld: de fans, de spelers, de clubs, alle mensen die voetbal zijn, ademen en liefhebben. Daarom leg ik vandaag mijn functie neer."

Vooral de timing van het aftreden is opvallend, want vrijdag werd de Zwitser nog met een meerderheid van 133-73 gekozen ten faveure van de Jordaanse prins Ali bin Al-Hussein, die zich voor een tweede ronde terugtrok. Blatter zei daarna door te gaan tot een volgende verkiezing.

Tussen de regels door erkende ook Blatter dat het niet goed zat bij de Fifa. Voor de nieuwe verkiezing zullen fundamentele veranderingen worden doorgevoerd, meldde hij vandaag.

"Dit mandaat lijkt niet door iedereen in de voetbalwereld te worden gesteund", zei Blatter tijdens zijn persconferentie. "Fifa moet grondig worden hervormd."Beeld REUTERS

Het statement is niet verrassend. Ook Blatter zei al eerder, al dan niet schijnheilig, dat de bewijzen voor corruptie binnen de Fifa-gelederen zich steeds sneller opstapelden. Het Garcia-rapport, dat fouten constateerde in de bid-procedures voor de WK's van 2018 en 2022, was de steen in het water. Daarna maakten steeds grotere golven het Fifa-schip moeilijk bestuurbaar, schetste Blatter tijdens het Fifa-congres vorige week.

Hoewel hij nooit zelf is beschuldigd, liepen vanaf afgelopen woensdag steeds meer vertrouwelingen van de Zwitser tegen de lamp, nadat de Amerikaanse FBI een inval deed in een hotel in Zürich en zeven Fifa-officials arresteerde op verdenking van corruptie. De belangrijkste naam op dat lijstje? Jeffrey Webb, de vice-president van de wereldvoetbalbond.

Vanochtend werd de grootste naam tot nu toe genoemd. De New York Times meldde dat de rechterhand van Blatter, de Fransman Jérôme Valcke, wist van een betaling van bijna tien miljoen euro die in 2008 aan Jack Warner was gedaan, een voormalig vice-voorzitter van de Fifa en ook oud-voorzitter van de Noord- en Midden-Amerikaanse confederatie.

Hoewel in de brief staat dat het geld was bedoeld om Afrikanen in de Caraïben te sponsoren, meldde de Amerikaanse krant op basis van de aanklacht van de FBI dat dit bedrag smeergeld was om Zuid-Afrika in 2010 het WK te bezorgen, en dat Valcke zelf de betaling had afgehandeld.

De Fifa ontkende dat Valcke of een andere hoog geplaatste Fifa-official bij de deal betrokken was. Het was voormalig voorzitter van de financiële commissie van de Fifa, Julio Grondona, die was belast met de uitvoering van de betaling, 'in overeenstemming met de afspraken van de Fifa-organisatie'. Grondona overleed vorig jaar.

De beschuldiging dat het om smeergeld zou gaan, werd echter niet weersproken. Dat bovendien voor het eerst de top van de Fifa-toren werd bereikt, overtuigde Blatter mogelijk van de onhoudbaarheid van zijn situatie. Want boven Valcke stond nog één man: Blatter zelf.

Ook vanuit Amerikaanse hoek kon Blatter de komende weken de nodige druk verwachten. De FBI, die woensdag zeven hooggeplaatste Fifa-officials arresteerde, kondigde al aan het onderzoek door te zetten. Ook Blatter zelf stond op de lijst van mensen die werden gecheckt, meldde het Amerikaanse ABC News.

Blatters rechterhand, Jérôme Valcke.Beeld epa

Het is dus hoogstwaarschijnlijk dat het Blatter te heet onder de voeten werd, zegt Trouw-verslaggever Henk Hoijtink. Maar, het aftreden is ook een tactisch doordachte zet.

"Hij gaat weg op een moment dat hij nog veel macht heeft binnen de Fifa", zegt Hoijtink. "Je hoort hem al spreken over herstructurering. Ik denk dat hij nu nog de zaken kan regelen zoals hij het wil en dat Platini (de voorzitter van de Uefa red.), die hem heel kritisch heeft bejegend, niet de macht gaat krijgen."

De 'ik vergeef wel, maar vergeet niet'-uitspraak?

"Precies. Ik denk dat hij zijn mannetjes wel heeft die hij naar voren kan schuiven, leden van de Fifa aan wie wij niet zo snel denken. Je moet niet vergeten dat Blatter op het congres toch nog door twee derde van de Fifa-leden gekozen.

"Het is ook beter dat hij nu opstapt, dan dat de FBI een vonnis over hem gaat vellen. Dus ja, de druk van buitenaf was niet langer te weerstaan, maar het is ook een moment waarop hij nog aan de touwtjes trekt."

Want, zo bleek vandaag, Blatter is nog niet meteen weg. Volgens de Fifa-statuten mag een nieuwe voorzitter pas over minimaal vier maanden worden gekozen, maar waarschijnlijk wordt het pas op z'n vroegst in december. Tot die verkiezing blijft Blatter nog aan als president.

Rond Blatters herverkiezingen als Fifa-voorzitter waren er wereldwijd protesten tegen zijn kandidatuur, zoals hier tijdens het tennistoernooi Roland Garros in Parijs.Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden