Blairs eigen Kosovo ligt in Little England

Groot-Brittannië's eigen Kosovo. Met deze krasse uitspraak vergeleek de Britse premier Tony Blair afgelopen weekeinde de plotselinge serie aanslagen tegen minderheden in het eigen land met de oorlog in Joegoslavië. Waarbij uiteraard de lieden achter de derde spijkerbom in successie op één lijn gezet moesten worden met de Milosevic-kliek, en de onder vuur liggende groeperingen - zwarten, Aziaten, Joden, homoseksuelen - met de door etnische zuiveringen geteisterde Albanese Kosovaren.

,,De waarden waarvoor we vechten zijn dezelfde: het recht om vrij te leven, vrij van angst, ongeacht ras of religie'', zei Blair tegen zijn gehoor van Sikhs in de Symphony Hall in Birmingham. Hij noemde de Londense aanslagen op minderheden een aanval op heel Groot-Brittannië. De 'racisten' die de bom plaatsten waren ,,het werkelijke uitschot van het Groot-Brittannië van nu''. De dankbare Sikhs beloonden de premier met een kirpan, het ceremoniële zwaard, één van de grootste eerbetuigingen uit de Sikh-cultuur.

Nu is Tony Blair in dit soort benauwde episoden steeds op zijn best en weet dan feilloos de juiste toon te zetten - zijn vrouw Cherie had zich voor de gelegenheid gestoken in een blauw-zijden Salwar Kameez, de nationale Sikh-kledij. Alleen lijkt Blairs vergelijking met Kosovo lichtelijk overtrokken als we bedenken dat de drie aanslagen volgens Scotland Yard het werk zijn van één man - inmiddels gearresteerd en voorgeleid - en dat het dodental de drie niet heeft overstegen.

Blair wil geen risico lopen. Het risico dat vanuit de houding van 'gaat u rustig slapen, het valt allemaal best mee' de onrust onder de Britse minderheden ontaardt in raciale geweldsuitbarstingen zoals bij tijd en wijle in de Verenigde Staten. Een houding zoals die al is geventileerd door de burgemeester van Londen. Ondanks de aanslagen blijft Londen een van de veiligste steden ter wereld, zei Lord Mayor Peter Levene. ,,Elk moment van de dag worden in de wereld mensen gedood, terwijl het in Londen een tamelijk zeldzame gebeurtenis is, en daarom groot nieuws'', zei Levene. Dat pr-praatje - de toeristenindustrie vreest al een flinke terugslag - zal Blair hem niet in dank hebben afgenomen, laat staan de benarde minderheidsgroeperingen.

Want de vrees zit er behoorlijk in, zeker nu het na de jongste aanslag weer racistische dreigbrieven en telefoontjes regent namens neo-nazistische clubjes als Combat 18 of de Witte Wolven. Het gros is ongetwijfeld kul, maar toch. Leiders van zwarte en Aziatische gemeenschappen hebben al gewaarschuwd voor gewelddadige reacties van met name jongeren.

Mensen leven in angst, zegt Manwar Jan-King, voorman van de Aziatische jongeren in Bradford, een stad die op de hitlist van de Witte Wolven voorkomt, en waar 16 procent van de 475 000 bewoners allochtoon is (onder hen 70 000 moslims). ,,De ouderen denken dat het weer een campagne is hen het land uit te krijgen. Maar de jongeren zijn veel zelfverzekerder, zij zullen dit niet pikken'', voorspelt Jan-King.

En dat is waar de racistische groepjes op mikken. Al even geleden legde het Britse weekblad The Observer de hand op een boekwerkje van Del O'Connor - voormalig hoofd van Combat 18 in Noord-Engeland, nu leider van de Witte Wolven - waarin leden worden aangespoord niet-blanken aan te vallen om zo een rassenoorlog uit te lokken, want 'oog-om-oog, tand-om-tand', en vanuit de gedachte: 'de rassenoorlog staat niet op uitbreken, dus moeten we hem zelf beginnen'.

Alleen daarom al is in het hele land de Britse politie massaal op de been om een vierde aanslag te voorkomen, soms undercover, in burger, en worden extra videocamera's aangebracht in 'bedreigde' gebieden. Er is samenwerking met de lokale bevolking. Her en der worden burgerwachten opgericht. Zoals in de Southall, de Londense wijk met de grootste Aziatische populatie van het land, waar tientallen vrijwilligers in straten en winkelcentra patrouilleren.

Men herinnert zich daar die vierde juli 1981 nog goed. Toen kwamen twee busladingen skinheads naar Southall naar een optreden van een fascistische band in de Hanborough Tavern. Als opwarmertje hielden ze huis in de wijk, sloegen ze 'Pakis' in elkaar. Totdat honderden jonge Aziaten de straat op gingen, de skins klop gaven en de pub platbrandden. Nooit meer een skin gezien.

Maar dat waren tastbare tegenstanders, op wie de woede gekoeld kon worden. De racistische maniakken van nu volgen de hit-and-run-methode: bom leggen, wegwezen, en iedereen kan de schuldige zijn. En daarop is de strategie van Combat 18 en de Witte Wolven gericht: heel Engeland tot vijand van de minderheden maken. Little England, wel te verstaan, het benepen nationalistische, blanke, niet-Joodse, niet-homoseksuele Engeland. Niet dat het zal lukken, daarvoor is dát Engeland te klein. Begrijpelijk is daarom ook de reactie van de Britse overheid, het overstatement van Tony Blair over Kosovo incluis. Massaal politieoptreden, geen compromis, zero tolerance jegens extreem-rechts. Om dat Little England zo klein mogelijk te houden. En om de minderheden een hart onder de riem te steken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden