Blair maakt schema terugtrekking Irak bekend

(Novum/AP) - Groot-Brittannië zal de komende maanden ongeveer 1600 van zijn 7100 soldaten uit Irak terugtrekken. De regering mikt erop de troepenmacht na de zomer nog verder te laten dalen tot onder de 5000, mits de lokale strijdkrachten de verantwoordelijkheid voor Zuid-Irak aankunnen. Dat heeft de Britse premier Tony Blair woensdag in het Lagerhuis gezegd. Tot minstens 2008 zullen er Britse troepen in Irak blijven om de grens met Iran te bewaken en de bevoorradingsroutes voor de Amerikaanse en andere buitenlandse strijdkrachten in Centraal-Irak vrij te houden, zei hij.

Voorlopig is besloten de 7.100 Britse soldaten - al beduidend minder dan de 9.000 van twee jaar geleden en de 40.000 op het hoogtepunt van het conflict - te verminderen tot 5.500, zei Blair. De reductie is mogelijk omdat de rol van de Britse soldaten zich steeds meer beperkt tot ondersteuning en training van de Iraakse strijdkrachten. Als de Britse basis Basra Palace aan het eind van de zomer aan de Irakezen wordt overgedragen kan de Britse troepenmacht misschien verder dalen tot onder de vijfduizend. Dat betekent niet, zei Blair, dat Basra is 'zoals we het willen zien'. Wel betekent het dat 'het volgende hoofdstuk in Basra's geschiedenis door de Irakezen kan worden geschreven'.

Blair zei dat het terugtrekkingsplan de zegen heeft van de Iraakse premier Nouri al-Maliki.

Denemarken maakte woensdag bekend dat het, in samenspraak met de Iraakse regering en de Britten, in augustus zijn contingent van 460 man uit Irak terugtrekt. En Litouwen, dat 53 troepen in Irak heeft die met een Deens bataljon in de buurt van Basra dienen, liet weten dat die waarschijnlijk ook zullen worden teruggetrokken.

Behalve de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Denemarken zijn de belangrijkste leveranciers van troepen voor Irak Zuid-Korea (2.300 man), Polen (900), Australië (800), Georgië (800) en Roemenië (600).

Blair benadrukte dat de situatie in Basra totaal verschilt van die in Bagdad. In Basra is geen soennitische opstand, geen basis van Al-Qaida en nauwelijks sektarisch geweld, zei hij. Bagdad daarentegen heeft te lijden van een 'orgie van terrorisme' dat volgens hem is ontketend om 'elke mogelijkheid om te functioneren teniet te doen'. Wil Irak een toekomst hebben dan zal de veiligheid in Bagdad moeten worden hersteld, waarschuwde Blair. "De vijanden van Irak begrijpen dat. Wij begrijpen dat."

De leider van de oppositionele Liberaal-Democratische Partij, Menzies Campbell, zei dat het plan wel heel ver af stond van Blairs belofte om Irak achter te laten als een 'baken van democratie' voor de regio. De werkelijkheid is, zei Campbell, 'dat we een land achterlaten op de rand van burgeroorlog, waar de wederopbouw is stilgevallen en corruptie hoogtij viert, en een regio die veel minder stabiel is dan in 2003'.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice zei dat de buitenlandse coalitie in Irak na de terugtrekking van 1.600 Britse soldaten intact blijft en dat het Britse besluit strookt met het plan van de VS om waar mogelijk bevoegdheden over te dragen aan het Iraakse leger. "De Britten hebben gedaan wat in feite het plan is voor het hele land", zei zij. Ze wees erop dat er nog altijd duizenden Britse soldaten in het zuiden aanwezig blijven.

Blair besprak de terugtrekkingsplannen dinsdagmorgen per videoverbinding met de Amerikaanse president George Bush, zei woordvoerder Gordon Johndroe van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad. Hij zei dat Bush de Britse troepenreducties beschouwt als een teken van succes in Irak. "Ook wij willen onze troepen naar huis halen", zei Johndroe.

Vooralsnog zijn de Amerikanen echter bezig 21.000 soldaten extra in Irak te stationeren, de meesten in en rond Bagdad. Voor de operatie tegen het sektarisch geweld in de Iraakse hoofdstad en de oorlog tegen de soennitische opstandelingen in de westelijke provincie Anbar lijkt de aangekondigde Britse troepenvermindering in het zuiden van weinig betekenis. Maar naarmate zich meer troepen uit het zuiden terugtrekken kan er een veiligheidsvacuüm ontstaan en zou bijvoorbeeld de radicale sjiitische leider Muqtada al-Sadr voor nieuwe problemen kunnen zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden