Column

Bladerunner verschilt niet zo veel van onze dystopie van alledag

Beeld Wim Boevin000

Er moet zoiets zijn als een minuscuul historisch ogenblik. Zo weet ik zeker dat ik nu voor het allereerst het woord 'dystopie' neerschrijf - een woord dat sinds enige tijd gretig wordt rondgereikt alsof het er altijd was, maar wat mij betreft komt het uit het niets.

Wat dystopie is moest ik even opzoeken, al vermoedde ik al dat het om het tegendeel ging van utopie, dus de gedroomde ideale samenleving versus de nachtmerrie-versie ervan.

Misschien komt het door Trump, of door Noord-Korea, of door beide, maar de proliferatie van het dystopie-gebruik lijkt me uitdrukking van een behoefte, meer nog dan een angst, een behoefte om te griezelen, aan een zich-verlustigen aan apocalyptische voorstellingen, eindtijdfantasieën, aan Weltuntergang.

Die horrorvoorstellingen zijn eigenlijk van alle tijden en keren terug in romans van Orwell tot Atwood, en in de cinema van 'Metropolis' van Fritz Lang tot 'The Matrix' en zelfs 'Wall-E', waar de aarde nog slechts een stervende, mensenlege bal is met oudroest. Vooral de Amerikanen zien hun land en steden met regelmaat verwoest worden door monstergolven, atoombommen of buitenaardse aanvallen.

Bladerunner 2049

Deze week ben ik gaan zien hoe mooi die troosteloze toekomst vorm kan krijgen in 'Bladerunner 2049', dat vervolg op de al even troosteloze Bladerunnerfilm uit 1982, met toen Rutger Hauer als de kunstmatige mens, de replicant, die eigenlijk beter was dan het origineel, beter dan de mens zelf.

In het Californië van 2049 is de wereld somber en donker, verwoest door een op drift geraakt klimaat en door atomaire rampen, een kolossale muur beschermt een monsterstad vol flats tegen een woeste, hoge zee, de wegen zijn als canyons, voertuigen snellen door het ruim, grote ondernemingen hebben de macht, en de technologie is volkomen uit de hand gelopen.

Ultra 3D

Ik zit zelf in een ultramoderne bioscoopzaal van een modern bioscoopcomplex, de projectie is ultra 3D en Dolby totaal, de filmstart en -pauze en het sluiten van de zaaldeuren is computergestuurd en we dragen zwarte brillen voor het diepte-effect.

De wereld is grijs, de natuur is dood, onze proteïne komt van gekweekte wormen, het sneeuwt en stormt en in de straten verrijzen holografisch reusachtige blote vrouwen die ons moeten verleiden. Wie is echt, wie is namaak en is namaak niet beter dan echt?

(Tekst gaat verder onder de foto)

Beeld Wim Boevin000

Spiegelend zwarte vijvers

Als ik na een kleine drie uur naar buiten stap en me door het complex met zijn donkere wanden en vloeren en zijn in bedrijfskleding gehulde medewerkers (zijn ze echt, zijn ze namaak?) via roltrappen naar buiten begeef, sta ik in een hedendaagse dystopie, een grote lege traverse langs van onderaf beschenen hallen, en passeer bouwschuttingen met erachter bouwlampen op roestige buizen, en daartussen, heel bevreemdend, mannen in smoking, vrouwen - klikklak - op hoge hakken en in avondkleding, een waaier van mensen met goodiebags van de Computable Awards, en daarachter die kolossale hal waarin passagiers zich naar vertrekkende treinen haasten, voorbij een billboard van Smullers, een dame die in een rookworst hapt, om vervolgens via wit afgetimmerde gangen onder zigzag tl-licht, te midden van dolende passanten, uit te komen in een stadskamer met gesloten eetgelegenheden en spiegelend zwarte vijvers, waaruit een dronken man water likt.

Lees meer afleveringen van Wim Boevinks Klein Verslag

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden