Blackrocks oog valt op de pensioenpot

's Werelds grootste fonds actiever in Nederland

Ze wordt 'de grootste financiële instelling van Nederland' genoemd. Toch kent bijna niemand de Amerikaanse onderneming die pas 26 jaar bestaat en die meer geld investeert in Nederlandse beursgenoteerde bedrijven dan wie dan ook. Die grote onbekende krijg steeds meer de voet tussen de deur in de Nederlandse pensioenwereld, zo maakte de uitgever van de Nederlandse Vermogensbeheerders Gids, DutchInvestor, gisteren bekend.

Blackrock is de enigszins onheilspellende naam van de investeerder. Wereldwijd beheert het bedrijf 3400 miljard euro aan vermogen. Daarmee is Blackrock veruit het grootste fonds ter wereld. Deze speler heeft de laatste jaren de Nederlandse pensioenen in het oog gekregen. Er zit dan ook nogal wat geld in die markt. De Nederlandse pensioenpot bevat meer dan 1000 miljard euro.

De opkomst van Blackrock is niet los te zien van recente ontwikkelingen in de Nederlandse pensioenwereld. In 1997 telde Nederland nog 1200 fondsen, nu zijn dat er iets meer dan 300. Onder druk van De Nederlandsche Bank (DNB) gaan de kleine fondsen op in grotere. Die hebben op hun beurt weer grotere vermogensbeheerders nodig.

Of het erg is dat pensioengeld in handen komt van een Amerikaanse grootmacht? "Nou, groot is niet altijd mooi", zegt Frits Bosch van DutchInvestor. "Het maakt je kwetsbaar." Bosch schetst het scenario van een paar vermogensbeheerders die de dienst uitmaken. "De grote spelers hebben allemaal een gelijksoortig beleggingsbeleid. Als de beurs omlaaggaat, gaan alle fondsen dezelfde kant op: omlaag. Dat vind ik gevaarlijk." Bosch ziet liever meer risicospreiding.

De schaalgrootte levert volgens kenners ook voordelen op. Zo zouden de kosten lager zijn en het speelveld door een wereldwijde dekking groter. Ook hebben grote partijen de beste mensen en de beste systemen. Zo heeft Blackrock Aladdin. Nederlandse banken maken massaal gebruik van dat systeem.

Daarnaast is Blackrock grootaandeelhouder bij de Nederlandse systeembank ING en heeft het bedrijf afgelopen voorjaar in opdracht van DNB zeven Nederlandse banken doorgelicht. Blackrock was ook betrokken bij de nationalisatie van SNS Reaal. In de maanden voor de val van de bank verdiende Blackrock nog flink aan SNS door te speculeren op de ondergang van de bank.

Critici noemen de macht van Blackrock 'beangstigend'. Als het 'veelkoppige monster' zich terugtrekt uit een markt, kan dat enorme gevolgen hebben voor een economie.

De verwachting is dat Blackrock de komende jaren meer invloed zal krijgen in Nederland. Net als bij pensioenfondsen geldt ook bij vermogensbeheerders dat de grote steeds groter worden. "Voor Blackrock is the sky the limit", zegt Bosch.

undefined

Pensioengeld

De 25 miljoen regels-code van computerprogramma Aladdin is een van de sleutels van het succes van Blackrock. Aladdin analyseert de risico's van beleggingen. Het programma verzamelt enorme hoeveelheden data en berekent wat rentedalingen, natuurrampen of de ineenstorting van een bank betekent voor beleggingsportefeuilles. Dat werk doen de duizenden computers in de heuvels van de staat Washington zo goed, dat andere vermogensbeheerders bereid zijn flink te betalen om het programma te mogen gebruiken. Naast de 3400 miljard euro die Blackrock zelf beheert, heeft Aladdin nog eens 8000 miljard euro van andere vermogensbeheerders onder zijn hoede. Dat is goed voor 7 procent van het wereldwijd beheerde vermogen.

undefined

Voorspellingen Aladdin

APG is en blijft met 374 miljard euro veruit de grootste beheerder van Nederlands pensioengeld. AGP beheert het vermogen voor ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland. PGGM beheert 152 miljard euro voor het tweede fonds van Nederland, PFZW. Op de derde plaats stond vorig jaar nog beheerder MN, maar die is verdrongen door Blackrock, dat 132 miljoen euro beheert voor pensioenfondsen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden