Black Angels. Nonesuch 979242. Winter was hard. ...

Black Angels. Nonesuch 979242. Winter was hard. Idem 979181.

RALPH DEGENS

Het nu over de hele wereld met ongekend succes optredende Kronos kwartet (vanavond te gast in het Amsterdams Concertgebouw bij het Holland Festival) bestaat langer dan de tien jaar die het meestal in de media toegemeten krijgt. Eerste violist David Harrington richtte het in 1973 op, en versleet tussen 1975 en 1978 drie violisten, twee altisten en een cellist voordat hij de nu 14 jaar bestaande bezetting had gevonden met John Shorba (viool), Hank Dutt (altviool) en Joan Jeanrenaud (cello). Alle vier Amerikanen met een gemeenschappelijke bewondering voor Haydn, Mozart en Beethoven (die zij nooit spelen!) en een onverzadigbare belangstelling voor hedendaagse muziek.

Met een uitzonderlijk hoog vertolkingsniveau van het klassiekmoderne repertoire (Bartok, Webern, Sjostakowitsj) behoort Kronos tot de top van de kwartet-ensembles die zich in hedendaagse muziek specialiseren. Maar de unieke verdienste van deze vier strijkers is, dat zij de belangstelling voor het kwartetspel hebben weten over te hevelen van het selecte kleinezaalpubliek naar een nieuw, jonger publiek dat in volle, meestal grote zalen zijn bewondering voor Kronos spontaan en luidruchtig tot uiting brengt met fluiten en roepen om meer. Ook vanavond speelt Kronos in de (uitverkochte) grote zaal.

Dat betreft dan niet alleen de Kronos-bewerkingen van muziek van grootheden als Jimi Hendrix, Ornette Coleman of Thelonious Monk, maar ook composities van Arvo Part en Alfred Schnittke, en de al ruim 150 in opdracht voor Kronos geschreven werken waarin serieus, pop en jazz een Artistieke Gemeenschap zijn aangegaan.

Een selectie daaruit is inmiddels vastgelegd op een tiental cd's, merendeels van het label Nonesuch. Een van de interessantste, overwegens 'serieus' geprogrammeerde, is de cd die opent met een huiveringwekkend indringende uitvoering van George Crumbs anti-oorlogs compositie 'Black Angels' uit 1970; dit werk werd voor David Harrington de aanleiding tot het oprichten van een eigen kwartet.

Op deze cd staan verder onder meer een Kronos-bewerking van het zestiende eeuwse motet 'Spem in alium' van Thomas Tallis, het strijkkwartet nr 8 van Sjostakowitsj, en het ontroerende document 'Doom-A sigh' waarin de Hongaarse componist Istvan Marta eigen bandopnamen van klaagzangen van twee Hongaarse vrouwen onderbouwde met een kwartetpartij.

Een mooi voorbeeld van hun ongewone programmering vind ik de cd 'Winter was hard', naar het gelijknamige openingswerk van de Finse componist Aulis Sallinen, dat wordt gevolgd door een fragment uit Terry Riley's Salome-cyclus, het mystieke 'Fratres' van Arvo Part, John Zorns tumultueuze impressie van New York 'Forbidden Fruit', de zes Bagatellen opus 9 van Anton Webvern, het blues-achtige 'Bella by Barlight' van John Lurie, een speciale Kronos-tango van Astor Piazzolla, het derde strijkkwartet van Alfred Schnittke en het sentimentele Adagio van Samuel Barber.

Het visuele element in het optreden van het Kronos viertal mag dan voor sommigen een belangrijke factor zijn, deze en vele andere opnamen bewijzen dat van de suggestieve bekoring van hun spel ook 'ongezien' niets verloren gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden