Björndalen en Björgen grossieren in medailles

Noors duo sportpaar van de Winterspelen

Volkorenbrood met haring en tomaat als ontbijt, zo luidt het recept voor succes van Marit Björgen. Voor haar landgenoot Ole Einar Björndalen is dat maandenlange afzondering. Een vrouw met een mannelijk aandoende musculatuur en een nomade vormen het koninklijk sportpaar van Noorwegen, en daarmee van de Olympische Winterspelen.

Gedurende de hele historie van die Winterspelen is het nietige Noorwegen met vijf miljoen inwoners het toonaangevende land op sneeuw en ijs. De traditionele (sport)grootmachten Verenigde Staten en Rusland (Sovjet-Unie) maken een diepe buiging voor de Scandinavische schat van 332 medailles, waarvan 118 in goud geslagen.

Met name skilopen en het daarmee verwante biatlon is in de dunbevolkte noordelijke gebieden populair en levert een constante stroom prijzen op. Ook in Krasnaja Poljana, het hooggelegen skigebied boven Sotsji, waar Björgen en Björndalen het symbool werden van de niet tanende Noorse overmacht. Ze werden er de meest gelauwerde olympische wintersporters aller tijden.

De 33-jarige Björgen behaalde die status zaterdag met haar winst in de uitputtende 30 kilometer skiloop, die eindigde in een volledig Noors podium. Met zes gouden, drie zilveren en een bronzen medaille in vier achtereenvolgende Winterspelen passeerde ze op vijandelijk terrein de Russische crosslegende Lyubov Egorova.

Niet alleen vanwege haar olympische successen wordt Björgen in eigen land Gull Marit genoemd, Gouden Marit. Ze won 19 wereldtitels en het onovertroffen aantal van 62 wereldbekers. "Als ik gestopt ben met skiën, zal ik er bij stilstaan hoeveel medailles ik heb. Nu betekent dat nog niet veel voor mij", zei ze in Sotsji.

Eerder vorige week herschreef de 40-jarige biatleet Björndalen al de olympische geschiedenisboeken, al had hij daarvoor starts op vijf achtereenvolgende Winterspelen nodig. Die leverden hem acht gouden, vier zilveren en een bronzen medaille op, waarmee hij zijn illustere skilopende landgenoot Björn Daehlie onttroonde. In 1992 maakten beiden in Albertville deel uit van de succesvolle Noorse ploeg. Zestien jaar geleden won Björndalen zijn eerste olympische goud. Nog een prijs ging zaterdag bij zijn olympische afscheid (?) in de estafette aan hem voorbij toen zijn teamgenoot Svendsen in goede positie in het laatste schietstation driemaal miste.

Björgen begon op basis van haar fysieke kracht en dynamiek in 2002 (estafettezilver) succesvol te worden op de sprintafstanden. Ernstige maagpijn beperkten haar twee jaar later in Turijn tot zilver op de 10 kilometer klassiek. Met het verleggen van haar grenzen en het oppompen van haar spieren werd ze ook op de langere afstanden steeds onaantastbaarder, ondanks gezondheidsproblemen.

De Noorse kampte met astma en hartritmestoornissen. Het maakt sommige concurrenten sceptisch over haar uitzonderlijke prestaties. "Zonder medicamenten zou ze dat nooit hebben gered", zei haar rivaal Justina Kowalczyk meermalen. Daarmee verwees ze niet alleen op de ontheffing die Björgen heeft voor haar astmamedicijnen. "Volkorenbrood met haring en tomaat als ontbijt", is het antwoord van de Noorse.

De prestaties van Björndalen zijn altijd boven alle twijfel verheven geweest, al komt in skilopen en biatlon doping veel voor. Misschien heeft dat te maken met uitzonderlijke wijze waarop hij zijn sport bedrijft, zonder het doen van concessies. Omdat biatlon boven alles zijn leven is. Waar Björgen voorzichtig spreekt over afscheid nemen omdat zij een gezin wil stichten, zou Björndalen niet weten wat hij zonder zijn sport moet doen.

"Voor een normaal leven ben ik niet gemaakt", zei hij in 2012 in een interview met Die Welt. "Het zal een uitdaging zijn iets te vinden wat me net zo uitdaagt en plezier geeft als de biatlon."

Dat was in de periode dat hij kampte met een zware blessure die hem meer dan een jaar uit de loipes hield. Iedereen dacht dat zijn carrière voorbij was.

Björndalen verhoogde voor Sotsji domweg zijn offers. Hij was al weinig bij zijn vrouw Nathalie op de boerderij in Oost-Tirol, en verliet haar. Hij kocht een eenpersoonscaravan waarmee hij afgelopen zomer als een nomade van skigebied naar skigebied trok. Een ascetisch leven van eten, slapen en trainen zonder sociale contacten.

"Ik hoef alleen maar uit te stappen en aan mijn training te beginnen. Dat is toch fantastisch."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden