Bjorn Engholm geeft alle functies op Duitse partij heeft nog geen nieuwe lijsttrekker benoemd

Van onze correspondent

Engholm legde in Bonn een verklaring af, waarin hij toegaf een fout gemaakt te hebben in de afhandeling van de 'Barschel-affaire' uit 1987. Voor de parlementaire onderzoekscommissie verzweeg hij destijds dat hij al een week voor de Sleeswijk-Holsteinse deelstaatverkiezingen van 13 september 1987 (en dagen voor de onthulling in het weekblad Der Spiegel) wist dat de louche campagne-praktijken tegen hem door zijn politieke tegenstander, Uwe Barschel, waren opgezet.

Engholm riep die praktijken nog eens in herinnering. "Er werd beweerd dat ik en mijn partij abortus tot aan de geboorte wilden legaliseren, dat we de jeugd haat en klassenstrijd wilden bijbrengen en dat we seks met kinderen uit het strafwetboek wilden halen. Mijn vrouw en ik werden bespioneerd. We kregen te maken met anonieme advertenties en telefoontjes waarbij mij allerlei dodelijke ziekten werden toegewenst. Dat alles is in deze dagen weer omhooggekomen en de opvatting dat die wonden nog niet zijn geheeld, moet ik bevestigen."

Over die laatste week voor de verkiezingen van 1987 en de nacht waarin Engholm te horen kreeg uit wiens koker al die laster afkomstig was, zei hij: "Innerlijk had ik besloten mijn politieke loopbaan te beeindigen. De gedachte dat zulke praktijken tegen een topman van een democratische partij afkomstig waren uit de staatskanselarij zelf, was voor mij onvoorstelbaar en heeft mijn voorstelling van de politiek geschokt. Het feit dat mijn gezin en ik waren blootgesteld aan een menging van intriges en lasterpraat, heeft bij mij een diep innerlijk conflict teweeggebracht. Ik was in die nacht in een existentiele noodsituatie."

Engholm doelde op de keuze voor zijn gezin of voor de partij die op hem rekende. Die innerlijke strijd heeft hij destijds niet naar buiten willen brengen, omdat zulks naar zijn vaste overtuiging tot "de intieme sfeer van de persoonlijke overwegingen" behoort.

Niettemin beschouwde Engholm het verzwijgen van zijn kennis voor de parlementaire onderzoekscommissie als "een fout waarvoor hij rekening af moet leggen. Wegens dit voorval is mijn politieke geloofwaardigheid in twijfel getrokken. Zonder dit vertrouwenskapitaal kan ik, noch de deelstaat Sleeswijk Holstein, noch mijn partij met dezelfde onbevangenheid leiden als voorheen. Tevens hebben mijn gezin en ik er genoeg van publikaties te moeten verdragen, die er niet voor terugschrikken ons priveleven na te trekken en te 'verkopen' " .

Dus trad Engholm af, volgens CDU-secretaris-generaal Peter Hinze "de logische gevolgtrekking van een vijf jaar volgehouden leugen" . Naast Engholm zat gisteren Johannes Rau, de nieuwe, tijdelijke partijvoorzitter en minister-president van Noordrijn-Westfalen. Hij zei het aftreden van Engholm te betreuren. "Velen van ons hebben de afgelopen dagen gepoogd hem ervan te overtuigen om de politieke druk te weerstaan. Maar hij heeft een ander besluit genomen en is zijn principes trouw gebleven. Zijn stap verdient respect."

Voor zijn opvolging als minister-president van Sleeswijk-Holstein heeft Engholm zelf zijn vice-premier, mevrouw Heide Simonis, voorgesteld.

De allerbelangrijkste post die hij achterliet, bleef gisteren leeg: die van lijsttrekker. In populariteit was Engholm zijn tegenstander, bondskanselier Helmut Kohl, ver voorbijgestreefd. Negentien maal gaan de Duitsers volgend jaar naar de stembus voor verkiezingen op alle mogelijke niveaus.

Rau zei gisteren dat hij als voorzitter alle mogelijke kandidaat-lijsttrekkers eerst zelf wil horen en dat de SPD geen overhaaste beslissing zal nemen. Genoemde opvolgers zijn de minister-president van Nedersaksen, Gerhard Schroder, de premier van Rijnland-Palts, Rudolf Scharping, en de SPD-voorzitster van de deelstaat Beieren, Renate Schmidt. Haar naamgenoot en oud-bondskanselier Helmut Schmidt liet gisteren per fax aan de partijcentrale weten het lijsttrekkerschap niet te ambieren.

Meer nieuws op pagina 5.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden