Bizar incident kost kolonel zijn baan

Militair gooit steen tegen boom, scherf raakt man

"Als de taliban een beetje beter hun best hadden gedaan had je hier niet gestaan." De ex-vriend van zijn ex-partner raakte met deze sneer een open zenuw bij kolonel Richard van Harskamp. De man die leiding gaf aan de Nederlandse troepen in Irak en Afghanistan kon zich nauwelijks beheersen, zei hij gisteren bij de bestuursrechter in Breda.

"Hij zei dat tegen iemand die twee jongens heeft moeten laten thuisbrengen", voegde de kolonel, die op het punt staat zijn baan te verliezen, eraan toe. Zorgvuldig vermeed hij het woord dood. "En ik heb boven aan de hitlijst gestaan van de taliban. Ik heb een steen gepakt en die tegen een boom gegooid. Tegen een boom, omdat ik had geleerd mijn agressie niet op mensen af te reageren."

De steen trof inderdaad de boom, maar een scherf ervan raakte het scheenbeen van de man en het incident leidde tot een veroordeling van 500 euro boete. Het moment was hoogst ongelukkig: in de proeftijd na een eerder geweldsdelict dat een taakstraf van 80 uur opleverde.

Na die eerste keer was het advies al geweest hem te ontslaan. De top van de landmacht wilde de man die zoveel lof had gekregen voor de onder zijn leiding uitgevoerde missies echter niet wegsturen. Daarbij: Van Harskamp moest namens Defensie de zwaar verziekte sfeer tussen Openbaar Ministerie en de krijgsmacht verbeteren na de kwestie Eric O., een niet geslaagde vervolging door het OM van een militair.

Voor het ministerie van defensie ligt de zaak vrij simpel, bleek gisteren uit het commentaar van de landsadvocaat. Hoe groot de verdiensten in het verleden zijn geweest maakt niet uit. Wellicht voor het vaststellen of iemand functioneert, maar na twee veroordelingen wordt vooral gekeken of de kolonel in de toekomst een veiligheidsrisico vormt.

Volgens de landsadvocaat, die daarin wordt gesteund door adviezen van de Militaire Inlichtingendienst (MIVD) mag van een kolonel verwacht worden dat hij het voorbeeld geeft bij geweldbeheersing. Aan die eis kan Van Harskamp niet voldoen. En dus is de zogenoemde 'verklaring van geen bezwaar', die elke militair nodig heeft, ingetrokken. En zo wordt via een omweg Van Harskamp waarschijnlijk alsnog ontslagen.

De kans dat de rechter het besluit van Defensie in stand laat is groot. De bestuursrechter heeft niet de ruimte om alle goede en slechte verhalen over de kolonel nog een keer te wegen. Hem rest niet veel meer dan marginaal te toetsen of de intrekking van de verklaring van geen bezwaar op redelijke gronden is gebeurd.

Veertig manschappen van de krijgsmacht, als publiek bij de zitting aanwezig, vonden gisteren, dat de kolonel een betere beoordeling verdient. Op 26 maart doet de rechter uitspraak. De kolonel zit dan inmiddels bijna twee jaar geschorst thuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden