Bitterzoet sprookje op vuilnisbelt

Lotte de Beers eerste grote enscenering bij De Nationale Opera is ijzersterk. Haar 'Hänsel und Gretel' is een triomf van actuele en aangrijpende verbeeldingskracht.

Met een zooitje beschermengelen kon ze in deze tijd niet meer aankomen, vond regisseur Lotte de Beer. En dus ging ze in haar enscenering van Engelbert Humperdincks sprookjesopera 'Hänsel und Gretel' (1893) op zoek naar een alternatief voor de veertien engelen die de componist aan het slot van de tweede akte laat neerdalen.

Begeleid door wonderschone muziek moeten die de kinderen in het donkere bos bewaken. Maar op de vuilnisbelt waar De Beers Hans en Grietje 's nachts verdwalen, verlangen die natuurlijk naar een warm bed met schone lakens en kussens, en naar zachte moederhanden die hen toedekken. Met geniale simpelheid trekt De Beer het aloude sprookje naar de actualiteit. Het levert onvergetelijk en pakkend muziektheater op.

De Beers productie zal de geschiedenis ingaan als 'De vuilnisbelt-Hänsel-und-Gretel' en geen groter goed voor een regisseur dan zo'n beeld waaraan een hele enscenering opgehangen kan worden. Aan het slot van de uitermate geslaagde premièrevoorstelling onderbrak De Beer het enthousiaste applaus en gejuich voor haar voorstelling, greep de microfoon en vertelde ons dat er in de wereld nog steeds veel Hans en Grietjes op vuilnisbelten zijn voor wie geen happy end is weggelegd zoals in de opera. Ze brak een lans voor de kinderrechtenorganisatie KidsRights en riep ons op om wat in de collectebussen te stoppen die in de foyers na afloop rondgingen.

Actueel en ook nog activistisch. Er zijn dagen dat het er suffer aan toe gaat in een operahuis. De Beer laat het sprookje ontspruiten aan de fantasie van kinderen die tussen het vuilnis naar eten zoeken. Vóór op het toneel, en uitvergroot op een enorm filmscherm, maken ze poppetjes van modder en ander materiaal en creëren daarmee hun eigen verhaal.

Vreemde wereld

De fantasiewereld die ze op de vuilnisbelt maken, verschijnt na de ouverture levensgroot achter het filmdoek op de bühne, om aan het slot weer via het filmdoek naar de realiteit terug te keren. De immense kerstboom op de bühne is slechts een armzalig takje, de neerdwarrelende confetti is versnipperde rotzooi. Niet iedereen zit over een paar weken warm en gelukkig met pa en ma rond een kerstboom, wil De Beer maar zeggen.

In de tot leven gekomen modderpoppetjes zijn de zangers vanwege hun maskers amper te herkennen. Vreemde wezentjes in een al even vreemde wereld. Maar aan haar stem herken je Lenneke Ruiten (Gretel) uit duizenden. In de ensembles kwinkeleert haar stem overal bovenuit en als acterend poppetje is ze werkelijk een aandoenlijk meisje. Net als Kate Lindsey (Hänsel), die ook al zo geweldig zingt, een dapper jongetje is. De stemmen van Ruiten en Lindsey mengen in hun vele samenzangen nagenoeg ideaal.

Geweldig leuk en prima gezongen is de totaal onherkenbare Charlotte Margiono als moeder, terwijl Thomas Oliemans monter en piekfijn de vaderrol zingt. Hendrickje Van Kerkckhove dubbelt prachtig als dauw- en zandmannetje. Het slaapzand is hier de inhoud van een op de vuilnisbelt achtergebleven ampul valium.

Niet alles is even geslaagd in deze 'Hänsel und Gretel'. Zo is de rol van de Knusperhexe ('Knusper, knusper Knäuschen, wer knuspert mir am Häuschen') wel erg karikaturaal en vet aangezet. Tenor Peter Hoare komt in de hoogte tekort en wordt door alle eng-erotische strapatsen die hij moet uithalen behoorlijk kortademig. De eerste scènes in de grote cornflakesdoos zijn akoestisch behoorlijk problematisch, waardoor de zangers vreemd op afstand blijven. En soms is ineens de vaart volledig uit de voorstelling verdwenen.

Op die momenten krijgt de wonderbaarlijk fijne muziek van Humperdinck ruim baan van chef-dirigent Marc Albrecht, die het Nederlands Philharmonisch Orkest haast ronkend van de ene muzikale voltreffer naar de andere laat glijden - inclusief hyperromantische portamenti.

Met als hoogtepunt dat tedere instrumentale slot van de tweede akte. De schone lakens, zachte kussens en warme moederhanden komen hier ook uit de orkestbak.

HHHHH

Hänsel und Gretel, De Nationale Opera, nog te zien t/m 29 december. www.dno.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden