Bisschoppen: kerkleer blijft hetzelfde, de toon moet anders

Beeld REUTERS

Aan de letter van de kerkleer gaat niets veranderen. Gescheiden en hertrouwde katholieken blijven in de ogen van de kerk onvolwaardige gelovigen. Maar: de kerk gaat hen wel anders bejegenen.

Dat lijkt de voorlopige conclusie van de bisschoppenvergadering in Rome. De buitengewone synode over het gezin en seksualiteit begon maandag en duurt tot eind volgende week. De bisschoppen buigen zich niet alleen over het verbod voor gescheiden en hertrouwde katholieken om communie (brood en wijn) te ontvangen. Ook de houding jegens homoseksuelen en jonge katholieken die ongetrouwd samenwonen staat op de agenda.

Het Vaticaan doet geen precieze uitspraken over wat de bisschoppen bespreken, maar de bisschoppen mogen wel vragen van journalisten beantwoorden. Het beeld dat opdoemt uit hun berichten is niet erg verrassend. Vooraf was al duidelijk dat de kans op aanpassing van de leer minimaal was. Dat er stemmen opgaan voor een mildere toon is ook al langer bekend.

Rome noemt dergelijk samenwonen zondig, net als homoseks en de meeste echtscheidingen. Een mens mag immers niet scheiden wat God heeft samengebracht. Dat de bisschoppen die voorschriften nu nog eens kritisch tegen het licht houden, komt doordat de regels massaal aan de laars worden gelapt. Ook in sterk katholieke regio's als Zuid-Amerika is de kloof tussen de leer en de praktijk groot.

'Gebruik termen als 'leven in zonde' niet meer
Die praktijk staat nu in Rome ook centraal, vertelt de Britse kardinaal Vincent Nichols aan Catholic News Service. Het viel hem op dat bisschoppen die het woord namen, niet alleen verwezen naar academische teksten, maar ook keken 'vanuit pastoraal perspectief'. Het Vaticaan liet al weten dat een van de sprekers opriep om termen als 'leven in zonde' niet meer te gebruiken. Anderen merkten op dat de kerk haar huwelijksleer op een te strenge wijze verwoordt.

Het aanpassen van de leer is volgens Nichols niet ter sprake gekomen. "Wel hebben we gesproken over hoe we de leer anders kunnen verwoorden, op een manier die voor iedereen toegankelijk is." Nichols 'proefde een groot verlangen om ons begrip van de doctrine te verdiepen'.

Minder zwart-wit-denken
Ook werd er gesproken over het 'gradualiteit'. Een nogal technisch begrip, dat er in dit geval op zou kunnen neerkomen dat de kerk gescheidenen niet langer exclusief ziet als 'zondig', maar er meer nadruk op legt dat ze streven naar 'herstel' en 'genezing'. Minder zwart-wit-denken, dus.

Aartsbisschop Diarmuid Martin wees er op dat Jezus zich niet beperkte tot het verkondigen van het goede nieuws. "Hij probeerde tegelijk ook te werken aan genezing voor hen die gewond waren en in de marge leefden."

Volgens Martin spreekt God de kerk ook toe 'door de mond van worstelende christelijke koppels'. "Door de mond van hen die te maken krijgen met problemen en opnieuw beginnen." Hun 'problemen' zijn volgens Martin het gevolg van 'de weerbarstigheid van het dagelijks leven'.

Beeld afp
Beeld reuters
De synode wordt voorgezeten door paus Franciscus. Fotografen registreerden de afgelopen dagen hoe hij 's avonds in zijn eentje terug naar zijn appartement sjokt. Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden