Bisschop: ’Onze jeugd is wild’

(\N) Beeld
(\N)

Emile Ritfeld is bisschop van de Surinaamse Evangelische Broedergemeente (EBGS). Hij reageert op berichten over homo- en hivhealings en suïcide onder creolen. „Wij moeten deze materie nog verwerken.”

Hij is als oudste van de twee Surinaamse bisschoppen de ’bewaker van de leer en van de praktijk van de kerk’. Emile Ritfeld (78) bewoont ’een eenvoudige woning in een rustige wijk’, zoals dat in Paramaribo heet. Hij is klein, slank en vitaal en gaat casual gekleed. Met grote passen stapt hij naar het tuinhekje, zijn blaffende hond sussend. Intussen handelt hij nog even snel de langskomende eierboer af.

Ritfeld benadert alles eenvoudig. „Ik stam rechtreeks af van de slaven. Mijn vader was timmerman. Ik ben begonnen als onderwijzer en heb later een theologische opleiding gevolg in Suriname. Daarna heb ik nog twee en een half jaar in Nederland gestudeerd: bij het Zeister Zendingsgenootschap en aan de Rijksuniversiteit Utrecht.”

De laatste jaren, tot zijn emeritaat in 1997, was Ritfeld predikant van de historische Grote Stadskerk aan de Steenbakkerijstraat, midden tussen de zakelijke bezittingen van het kerkgenootschap, downtown Paramaribo.

Onlangs berichtte Trouw over homohealings die zowel in Nederland als in Suriname plaats zouden vinden. En over een ’rage’ van zelfmoord onder creoolse Surinamers, waarbij een deskundige een verband tussen acceptatie van homo’s en zelfmoord opperde.

Ritfeld hoorde erover op de radio. Hij ziet geen verband, zegt hij. „Het rijstdistrict Nickerie kent een hoog zelfmoordcijfer bij Hindostanen. Economisch is het daar vaak dood in de pot. Mannen kunnen hun gezin niet onderhouden, gaan drinken, raken in een hopeloze situatie en plegen dan opvallend vaak zelfmoord. Ik ken alleen enkele gevallen van creolen die zich na een ernstig misdrijf uit vrees voor vervolging van het leven beroofden.”

De bisschop vraagt zich af of er in Nederland niet andere oorzaken ten grondslag liggen aan extreem hoge zelfmoordcijfers onder creolen. „Sommige jonge Surinamers zien Nederland als een land van melk en honing en vertrekken. Hier waren ze nog flink, maar eenmaal daar blijkt dat het leven vies tegenvalt: ze blijken onvoldoende geschoold, wonen krap bij familie, komen in aanraking met racisme, worden werkloos en gaan aan de drugs. Tja, als daar dan ook nog eens discriminatie als homo bij komt kijken*”

Die discriminatie ís er, erkent Ritfeld. „Wij zijn hier in Suriname op onderdelen nog conservatief, dat weet men in Nederland wel. Dat geldt ook voor de niet-christelijke bevolkingsgroepen die hier in de meerderheid zijn, zoals hindoes en moslims. Homo’s zijn er hier ook, maar ze identificeren zich niet als zodanig in de samenleving en vormen al helemaal geen groepen.”

Het is, bekent de bisschop, gewoon helemaal geen onderwerp van gesprek in de EBGS. Ritfeld komt er recht voor uit dat hij wat verrast is over de commotie in Nederland rond toegenomen suïcide onder Creoolse jongemannen en het geopperde verband met de netelige positie van homoseksuelen in Surinaams-christelijke kringen. „Wij moeten deze materie nog verwerken. Het Oude Testament tolereert het niet, God schiep man en vrouw: dat is het gevestigde standpunt. Maar wellicht moeten we het anders gaan bekijken. Daarmee houden we ons sinds kort bezig, we studeren er op.”

Dat er ruimte is, hoorde hij onlangs van een verwante Duitse theoloog bij de opening van het studiejaar van het Theologisch Seminarie van de EBGS in Paramaribo. „Een principe in onze kerken is dat wij een kind door God geschapen niet afwijzen, dat we bij homo’s respect moeten hebben voor hun zijn.” En dan, nuchter: „Het komt er dus op neer dat we homoseksualiteit in feite oogluikend toestaan.”

In 2009 vergaderen Evangelische Broedergemeenten vanuit de hele wereld in Londen over het kerkelijk homohuwelijk. Ritfeld wacht het af. „In de grote wereld komt het homohuwelijk steeds meer voor, maar in Suriname zal men vast veel te huiverig zijn om in de kerk als homopaar naar voren te komen. Toch is het hier nu ook weer niet vergelijkbaar met Aruba, waar ze het homohuwelijk als juridisch gegeven maar niet door hun keel kunnen krijgen.”

„Ik ken zelf iemand die eerst homo was, maar later een gelukkig huwelijk sloot en kinderen kreeg. Daarom zou ik wel eerst met een homo een pastoraal gesprek willen aangaan om te kijken wat er speelt.” Acties van gebedsgenezing of healing in Suriname, waarbij homo’s of hiv het onderwerp waren, kent Ritfeld niet. Pinkstergroepen zoals ’Stromen van Kracht’, ’Nieuwe generatie’ en andere Volle Evangeliegemeenten met hun kenmerkende gebedsgenezingen zijn wel in opkomst. „We onderhouden goede relaties met sommige van deze groepen, maar passen ons niet aan zoals de katholieken hier doen. Die organiseren nu ook speciale charismatische diensten. In onze kerk houden we niet zo van dat ’huppelen en springen’ zal ik maar zeggen. Verder kennen we de vrouw in het ambt en gebruiken we de NBV, de nieuwste Bijbelvertaling uit 2004.”

„Ook over hiv weten we als kerkleiding te weinig, wij zijn leken. Daar om organiseren we nu met hulp van medici studiegroepen. Jaarlijks doen we mee aan een loop door de stad met kaarsen. Het Namio Namen Project van de creoolse hiv-positieve activiste Ethel Pengel zet zich in voor bewustwording en waarschuwt al jaren. Velen denken er toch te licht over. Tienerzwangerschappen komen ook in onze kerk steeds meer voor, vooral onze jongeren zijn een beetje wild.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden