Bisschop misbruikte leerling

amsterdam – - Jan ter Schure had het bisschopsambt moeten weigeren, gezien het seksueel misbruik dat hij als twintiger pleegde. Dat zegt Jacques Huitema, rk priester en therapeut. Hij behandelt plegers en daders van seksueel misbruik in pastorale relaties.

Als jonge priester heeft Ter Schure, de latere bisschop van Den Bosch, een minderjarige leerling seksueel misbruikt. De leerling was tussen 1948 en 1953 slachtoffer van ernstig misbruik door in totaal zeven salesiaanse priesters. Het misbruik vond plaats op Huize Don Rua in Ugchelen, meldt NRC Handelsblad.

Bisschop Jan ter Schure was 80 toen hij in 2003 overleed. Kort daarna ontving het slachtoffer 16.000 euro schadevergoeding van de salesianen van Don Bosco, de orde waartoe Ter Schure behoorde.

Het slachtoffer, nu 76, was een klasgenoot van de huidige bisschop van Rotterdam Van Luyn. Die was van het misbruik op de hoogte. Volgens NRC Handelsblad zou Van Luyn, in de jaren zeventig hoogste bestuurder van de salesianen in Nederland, nauwelijks aandacht besteed hebben aan het slachtoffer.

Volgens Jacques Huitema, rk priester en psychoanalyticus, heeft de generatie van Ter Schure vaak last van een dubbele moraal, door een gespletenheid in het geweten. „In die tijd was seks taboe. Priesters gingen krampachtig om met hun eigen seksualiteit. Schuldgevoelens vloeien dan weg via een ’verdwijntruc’.”

Priesters die zich schuldig hebben gemaakt aan seksueel misbruik, zien volgens Huitema het slachtoffer niet als een mens die gekwetst kan zijn, maar als object. Van schuldgevoelens jegens het slachtoffer is vaak geen sprake.

Hij wijt de wijze waarop kerkelijke ambtsdragers omgaan met slachtoffers van misbruik, aan het celibaat: „Vanuit onze eigen seksuele onmacht gaan we vaak klunzig om met mensen die seksueel misbruikt zijn. De hele misbruikaffaire raakt priesters zelf in hun seksuele onmacht.”

Huitema acht de kans groot dat Ter Schure in de tijd dat hij het bisschopsambt aanvaardde, zich nauwelijks meer bewust was van deze ernstige misstap uit het verleden. „Maar dat ontslaat hem niet van de verantwoordelijkheid.”

De zaak-Ter Schure doet denken aan de Belgische bisschop Vangheluwe, die het bisschopsambt aanvaardde ondanks dat hij een seksuele relatie had met een minderjarige neef. Huitema: „Vangheluwe had om die reden nooit bisschop mogen worden. Hij had ook zelf moeten aftreden.”

Dat geldt ook voor Ter Schure, zegt Jacques Huitema.

De huidige bisschop van Den Bosch, Antoon Hurkmans, heeft met ’ontsteltenis’ gereageerd. Het bisdom Den Bosch was tot gisteren niet op de hoogte van de misbruikzaak, maar heeft het Vaticaan nu over de zaak geïnformeerd.

Ter Schure was van 1985 tot 1998 bisschop van Den Bosch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden