'Bisschop gaf opdracht om homo's te castreren'

Een geëmotioneerde Wim Deetman eerder deze maand tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. Beeld ANP
Een geëmotioneerde Wim Deetman eerder deze maand tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Minstens één bisschop en enkele pastoors hebben in de jaren '50 en '60 opdracht gegeven om homoseksuelen te castreren. Dat stelden hoogleraar medische geschiedenis Mart van Lieburg en historicus Marnix Koolhaas woensdag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Hoe vaak homojongens en -mannen werden doorverwezen is niet bekend; volgens Koolhaas was de praktijk in ieder geval 'niet ongebruikelijk'. Van Lieburg liet in het midden wie de bisschop in kwestie was. Hij zou van de castratie op de hoogte zijn gebracht door twee chirurgen.

Nieuwe informatie
Procureur-generaal Han Moraal meldde tijdens de zitting dat op het parket in Den Bosch afgelopen maandag archiefstukken over zedenzaken zijn aangetroffen. De correspondentie, waarvan het bestaan min of meer onbekend zou zijn geweest, bevat informatie over tientallen zedenzaken tegen functionarissen van de rooms-katholieke kerk en dateert uit de jaren '50 en '60. Volgens Moraal zijn de archiefstukken toevallig teruggevonden.

De zitting volgt op berichtgeving in NRC Handelsblad over een jonge homo die zich in de jaren '50 in een katholiek ziekenhuis moest laten castreren. Moraal maakte verder bekend dat de Rijksrecherche de instelling waarin die man misbruikt is, het Gelderse internaat Harreveld, meermaals heeft onderzocht. Zes mensen zouden zijn veroordeeld. Voor castratie vond de recherche geen bewijs.

Nader onderzoek
In de Tweede Kamer gaan stemmen op om seksueel misbruik door geestelijken nader te onderzoeken. Dergelijk onderzoek zou ook duidelijkheid kunnen maken hoe vaak castratie (binnen en buiten rooms-katholieke muren) voorkwam.

Uit onderzoek van historicus Theo van der Meer bleek enkele jaren geleden dat castratie geen typisch katholiek gebruik was. Het middel werd gedurende een aantal decennia ingezet om homo's, maar vooral pedoseksuelen te 'genezen'. Soms maakte het onderdeel uit van een tbs-behandeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden