’Biowasmachine’ saneert de bodem en levert energie

Eindhoven gaat grondwater rondpompen onder de wijk Strijp-S, het voormalige Philips-terrein. De ondergrondse wasbeurt saneert de grond.

Inwoners van Eindhoven kunnen de historische fabriekspanden van ’hun’ Philips niet missen. De lichtstad raakt de bouwwerken daarom met geen vinger aan tijdens de herontwikkeling van de wijk Strijp-S, waar de elektronicareus sinds 1915 gezeteld was. Het 27 hectare grote terrein moet een hippe buurt worden met 2500 woningen, afgewisseld met kantoren, ateliers en horeca. Philips’ bouwwerken krijgen in die mengeling liefdevol een nieuwe rol als restaurant, winkel of wooncomplex toebedeeld.

Maar zo eenvoudig gaat dat niet. De oude, slecht geïsoleerde panden zijn grootverbruikers van energie. Dat past niet binnen het duurzame eindresultaat dat de gemeente Eindhoven, Philips en ontwikkelaar Volkerwessels voor ogen hebben. Warmte- en koudeopslag (wko) ligt als oplossing voor de hand. Die techniek, waarbij grondwater wordt benut om gebouwen te koelen of verwarmen, wordt al op 600 locaties in Nederland gebruikt. Toch is dit voor Eindhoven geen optie. De bodem onder Strijp-S is voor bijna de helft zeer vervuild met voornamelijk chloorresten, door de intensieve industriële activiteiten van Philips. Die afvalstoffen van ontvettingsmiddelen bevinden zich op 30 tot 90 meter diepte en zouden zich met toepassing van wko breed verspreiden.

Philips schakelde ingenieursbureau Arcadis in om een oplossing voor dit probleem te zoeken. Het adviesbureau claimt met zijn vinding een wereldprimeur te hebben: Sanergy, een combinatie van sanering en energiewinning. In Strijp-S kan via 23 onttrekkingputten van 60 meter diep, water omhoog worden gepompt aan de lichter vervuilde rand van de wijk om er energie uit te winnen. In de zomer is de watertemperatuur van circa 12 graden genoeg om gebouwen via de vloer te koelen, in de winter wordt juist warmte uit het water onttrokken. Het jaarlijkse gasverbruik gaat daardoor omlaag van 2.900.000 naar 570.000 kubieke meter, waardoor de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide halveert.

Tot zover verschilt de techniek nauwelijks van wko. Het unieke aan Sanergy is dat het opgepompte water op één centraal punt in de bodem wordt teruggepompt via een apart kanaal, waardoor de huizen niet in contact komen met de vervuiling. Zo ontstaat één locatie waar alle afvalstoffen zich ophopen. Normaal gaat de natuurlijke afbraak van grondvervuiling zeer traag. Volgens Arcadis versnelt de continu rondpompende ’wasmachine’ dit proces enorm. Bacteriën in de grond kunnen nu op één plek aan de slag met de afbraak van schadelijke stoffen. Door aan het teruggepompte water suikers toe te voegen, gaan de bacteriën nog sneller werken. Naar schatting is de bodem in dertig jaar volledig schoon.

Sanergy kost 20 tot 40 procent meer dan wko, de gewone manier om bodemwater te benutten, en kost Philips zo’n drie miljoen euro. Milieuminister Cramer stelt enkele tonnen ter beschikking, omdat het project het duurzame voorbeeld stelt. Naar verwachting is de volledige investering in tien jaar terugverdiend door lagere stookkosten. De energiewinning kan dan doorgaan, want het systeem gaat 30 jaar mee.

Over twee weken worden de eerste putten geslagen voor het grondwatercirculatiesysteem. Of, zoals Arcadis het slim populariseert: ’de biowasmachine’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden