Biografie Bulletin

Het Biografie Bulletin gaat zijn achtste jaargang in met een themanummer over 'Biografie en psychoanalyse'. Dat is een onderwerp waarover al heel wat debatten zijn gevoerd. De meeste personen over wie een biografie verschijnt zijn dood en kunnen zich als analysant niet meer uitspreken tegenover een psychoanalytisch geöriënteerde biograaf.

De interactie, die het wezen uitmaakt van het analytisch zoekproces, staat de biograaf niet ter beschikking. Dat beschouwt Jaap van Heerden als een groot probleem: “De biograaf blijft niets anders over dan vage speculaties en globale aanduidingen die hij naar vermogen moet uitbuiten.” Is Van Heerden dus geen voorstander van de psychoanalytische biografie, Solange Leibovici ziet wel degelijk heil in een psychoanalytische benadering die een interpretatie geeft “van terugkerende thema's, van ervaringen, incidenten en patronen uit iemands leven” (en iemands werk, voegt zij daar aan toe).

Zij geeft als voorbeeld de biografie van Louis Ferdinand Céline, waarbij de biografen geconfronteerd worden met twee aspecten van zijn werk “die om analyse en interpretatie vragen, maar lange tijd liever onder de tafel werden geveegd”: zijn antisemitisme en zijn voorkeur voor scatologische thema's (“excrementen en alles wat smerig is”). In een psychoanalytische duiding kunnen deze twee elementen op elkaar betrokken worden, vandaar dat haar stuk is getiteld 'De analiteit van het joodse kwaad'. Het is altijd weer schokkend om Célines psychotische tirades te lezen, ook nu ze in het verklaringsverband van een artikel als dit optreden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden