Binnenvaart krijgt schoon gas

Rotterdam werkt aan overslag lng in kleinere tankers voor milieuvriendelijker vervoer

De terminal voor lng (vloeibaar gas) op de Maasvlakte krijgt uitbreiding. Over twee jaar kan er gas uit de opslagtanks worden overgepompt in kleine tankers en bunkerschepen. Op hun beurt kunnen die schepen dat gas transporteren naar kleinere opslagtanks in Europa en naar schepen die op lng varen.

Gate Terminal, het bedrijf dat de lng-terminal exploiteert, hoopt op deze manier de populariteit van vloeibaar gas in de scheepvaart te vergroten. Volgend jaar gaan voor de Noordzee en de Oostzee nieuwe regels gelden voor de uitstoot van milieuvervuilende stoffen van schepen.

Omdat lng (liquified natural gas) veel schoner is dan zware stookolie is de verwachting dat binnenvaartschepen, coasters en veerboten worden omgebouwd zodat zij op lng kunnen lopen. Probleem is alleen dat die schepen onderweg lng moeten kunnen innemen.

Als er langs de kusten en langs rivieren als de Rijn, de Main en de Donau opslagtanks komen, kunnen die vanaf 2016 door kleine tankers worden bevoorraad met lng uit Rotterdam. Shell heeft al een contract getekend om dat te gaan doen. Rotterdam wordt overigens niet de eerste plek in Europa waar lng kan worden overgepompt in kleine tankers: het Belgische Zeebrugge zal die mogelijkheid volgend jaar al bieden.

De uitbreiding bestaat uit een nieuwe insteekhaven, een kademuur en een overslaginstallatie voor het gas. Over de kosten wil Dick Meurs, directuer van Gate Terminal, niets kwijt. De investeringen worden gedaan door tankopslagbedrijf Vopak en Gasunie, de twee moederbedrijven van Gate Terminal. Er is een gerede kans dat er subsidie loskomt van de Europese Unie. Een besluit daarover is nog niet genomen.

De huidige terminal draait sinds eind 2011. Er wordt gas opgeslagen dat is gewonnen in landen als Nigeria, Qatar, Noorwegen en Algerije. Dat gas wordt vervolgens gekoeld tot een temperatuur van min 162 graden. Het gas wordt dan vloeibaar en krimpt daardoor enorm in volume.

Vervolgens wordt dat vloeibare gas in speciale tankers vervoerd naar landen waar veel behoefte is aan gas. In een terminal als die van Gate - in Europa zijn er twaalf - wordt het vloeibare gas weer omgevormd tot 'gewoon' gas. Een deel van dit gas komt in het Nederlandse gasnet terecht. Gate Terminal heeft met vijf energiebedrijven een langlopend contract voor de levering van gas: de Duitse concerns RWE en E.on, het Deense Dong, het Oostenrijske Econgas OMV en het Nederlandse energiebedrijf Eneco. Sinds januari is het ook voor tankwagens mogelijk om LNG bij de terminal in te nemen.

Geen 180 maar 10 lng-schepen per jaar

Bijna een miljard euro kostte de aanleg van de lng-terminal op de Maasvlakte bij Rotterdam, waar vloeibaar gas wordt omgezet in normaal gas en vervolgens wordt opgeslagen. Maar erg druk is het er nog niet.

In principe is er ruimte voor 180 lng-tankers per jaar. Het gas uit die 180 tankers zou genoeg zijn om aan een kwart van de huidige Nederlandse vraag naar gas te voldoen. Maar vorig jaar meerden tien van die tankers in het Rotterdamse aan, blijkt uit de woorden van Dick Meurs, directeur van Gate Terminal, het bedrijf dat de lng-terminal exploiteert. Dit jaar worden het er meer dan tien, zegt hij.

Dat lage aantal is niet zo vreemd. Lng wordt weliswaar steeds belangrijker in de wereld - Shell haalde er in het eerste kwartaal meer dan de helft van zijn nettowinst uit - maar in het aardgasrijke Nederland is vooralsnog niet veel behoefte aan gas uit verre landen. Andere Europese landen betrekken hun gas uit de Noordzee of uit Rusland.

Daar komt nog bij dat aardgas de laatste jaren duur is en dat geldt zeker voor lng. Dat is, zegt Meurs, een gevolg van de stillegging van de Japanse kerncentrales na de ramp met de centrales van Fukushima. Sinds die tijd importeert Japan op grote schaal lng.

De verwachting is wel dat het gebruik van lng in Europa fors zal toenemen. Veel Europese landen willen, als het om gasleveranties gaat, niet te afhankelijk worden van Rusland. Daarbij raakt het Nederlandse aardgas langzamerhand op. Bovendien is lng een relatief schone brandstof. Naast schepen zullen ook zware vrachtwagens in de toekomst op lng gaan lopen, zo wordt verwacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden