Binnen universitaire muren is gemengde sport in Turkije oké

almelo – Vlaggen met halve maan, Turkse aanmoedigingen, een enkel hoofddoekje op de tribune; de IISPA-hal in Almelo is deze middag onmiskenbaar een beetje Turks. Er speelt dan ook een Turks nationaal team (tegen Wales) en dat gaat gepaard met vlag en volkslied. We zijn bij een voorrondewedstrijd van het EK korfbal dat deze week in Nederland wordt gespeeld.

Hé, korfbal. Is dat niet de sport van co-educatie, met mannen en vrouwen in één team, met kortgerokte speelsters en gelijke rolverdeling voor beide seksen? En zijn dat nou net geen facetten die zich moeilijk verdragen met de islam en dus opmerkelijk zijn voor een ploeg uit een moslimland?

Dat maakt nieuwsgierig naar de verhoudingen in deze ploeg van acht mannen en acht vrouwen. „Heel normaal, leuk en gezellig. Geen machogedrag van de mannen, geen onderdanigheid bij de vrouwen’’, verklaart Meryem Karki, de Nederlandse ploegbegeleidster. Zij korfbalt zelf bij het Almelose AKC.

Karki legt uit dat de spelers en speelsters studenten zijn. Aan universiteiten en hogescholen in Turkije is sprake van verregaande emancipatie en vrijheid.

Korfbal werd in de jaren negentig in Turkije geïntroduceerd door Erengül Coskun, een elektrotechnisch ingenieur die op zakenreis in België met de sport in aanraking kwam. „Ik vond het een sociale sport”, kijkt ze terug. „Het leek me goed om het in Turkije te introduceren.”

Ze werd contactvrouw voor de internationale korfbalfederatie, ging langs bij hogescholen en universiteiten in Istanbul en legde zo de basis voor korfbal in haar land. „Inmiddels wordt korfbal op veertien universiteiten gespeeld, er zijn 33 clubs door het hele land, en tegen de duizend spelers”, vertelt ze trots.

Binnen de universitaire muren is korfbal in Turkije goed haalbaar. Maar hoe zit dat elders in het land? Kunnen deze Turkse studenten – nationaal team toch – ergens in een willekeurig Turks dorpje een veldje uitleggen en dan gaan korfballen?

„Nee”, weet Karki heel zeker. En op een pleintje in Istanbul? „Daar zou het misschien wel kunnen”, denkt ze.

Coskun antwoordt met een wedervraag: „Kun je hier op zondag in een christelijk dorpje op de Veluwe sporten? En in het zuiden van Nederland korfballen alleen meisjes. Er zijn daar hele clubs zonder mannen.” Ze wil maar zeggen: waar praten we over?

Het beeld doemt op dat korfbal in Turkije gemakkelijker geaccepteerd wordt dan bij Turkse gemeenschappen in Nederland. Korfbalclubs in de grote steden kunnen erover meepraten. In Amsterdam, Rotterdam of Utrecht blijven korfbalclubs verstoken van Turkse aanwas, ondanks acties om de sport onder de aandacht van nieuwe Nederlanders te brengen.

Karki uit Almelo herkent dat heel goed. Ze is er zelf bijna aan onderdoor gegaan.

„Mijn moeder heeft het altijd tegen willen houden. Ik snap dat wel. Zij is erg traditioneel, loopt nog geheel bekleed. Mijn ouders zijn heel beschermend. Ze gruwen van meisjes in korte rokjes, van jongens en meisjes samen. Dat past niet bij hun geloof. Eigenlijk mocht ik niet sporten, maar ik wilde zo vreselijk graag. Ik heb ervoor moeten knokken. Gelukkig heeft AKC er veel aan gedaan om me te steunen.’’

„Korfbal zal geen middel voor emancipatie kunnen zijn”, oordeelt ze hard. „Hier niet en in Turkije niet. Dit lijkt heel normaal”, wijst ze naar het veld waar het team speelt.

„Maar wat als een speelster trouwt? Dan moet ze maar afwachten of haar man het goed vindt dat ze blijft korfballen. Net zo goed kan ze verplicht worden drie passen achter hem te lopen met een hoofddoekje op.”

Toch ziet ze een lichtpuntje: „De komende generaties zijn vrijer. Misschien verandert er iets.”

Coskun ontwijkt de vraag een beetje: „Ik heb respect voor iedereen, ook voor ieders geloof. Maar als wij kiezen voor sport, is dat ook duidelijk. Het gaat om vrije keus, moslim of sporter. Dat moet ieder voor zich maar uitmaken.” De sociale component vindt ze het belangrijkst. „Sport en cultuur brengen de mensen vanzelf wel bij elkaar. Daar gaat het om.”

Van de Turkse gemeenschap in Almelo is weinig te verwachten: „Het aantal Turkse toeschouwers valt me erg tegen, terwijl Turken meestal massaal uitlopen als er ergens in Nederland een Turkse sportploeg speelt.”

Heeft dat te maken met het sekse-gemengde element van korfbal? Karki, somber: „O zeker. In Turkije zijn ze verder met emancipatie dan in de Turkse gemeenschap van Almelo.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden