Binnen tien jaar een Europees dorp

Het is op z'n minst opmerkelijk een bestuurder van een uitgestrekte Oost-Groningse plattelandsgemeente te horen reppen van ruimtegebrek. Maar wethouder Melle Wachtmeester van de grensgemeente Bellingwedde wil waardevolle landschapsstructuren niet aantasten met woningbouw. Zijn oplossing: een Europees dorp in het niemandsland aan beide kanten van de Nederlands-Duitse grens. Als Brussel bereid is het plan te financieren, staat het dorp er binnen tien jaar.

Maiken Larsen

De PvdA-wethouder, belast met onder meer woningbouw en ruimtelijke ordening, wijst naar een enorme vlakte aan de noordkant van zijn gemeente. ,,Vroeger stroomde hier de Dollard. Vanwege de cultuurhistorische betekenis willen we dit zo open laten.'' Bellingwedde bestaat uit vele kleine dorpen. Vaak zijn ze als linten langs de weg gebouwd. Tussen de huizen door heb je een weids uitzicht. ,,Het zou zonde zijn om daar nog huizen tussen of achter te zetten.''

Wachtmeester laat ook zandruggen zien, zogenaamde essen, die voor mooi golvend akkerland zorgen. Daar bouwen zou de ecologische structuur verstoren. Her en der zijn er wel enkele luxueuze 'landschapswoningen' gepland. Wachtmeester ziet daarentegen zeker duizend woningen verrijzen op het niemandsland aan beide kanten van de grens. Dat gebied is landschappelijk gezien niet waardevol: vroeger was er moeras en werd er turf gestoken. Maar er is wel volop ruimte. Ideaal is volgens Wachtmeester dat vier kilometer verderop een snelweg het noordelijke Emden met het Ruhrgebied verbindt.

,,Nu de grenzen in Europa weg zijn, zou het toch mooi zijn om dat te bezegelen met een echt Europees dorp. Zeker nu met de euro betalen geen probleem meer wordt.'' Zijn idee is goed ontvangen door de gemeenteraad, de naburige Duitse gemeente Rhede en de Eems-Dollard regio.

Momenteel worden 'mensen met visie' benaderd voor een commissie die het plan moet concretiseren voordat de nationale en Europese politiek erover beslist. Brussel moet het uiteindelijk wel willen financieren.

Het moet, vindt de wethouder, een bijzonder dorp worden waarvoor internationale architecten ontwerpvoorstellen leveren. Geen slaapdorp, maar een telewerkdorp waar het (ook voor toeristen) goed toeven is. Er moeten koopwoningen komen, maar ook sociale woningbouw. Iedereen is er welkom, ook mensen van buiten de regio die rust en ruimte zoeken. Een 'buurtsuper' is wellicht niet meer nodig tegenwoordig, maar een kroeg vindt de wethouder essentieel voor het 'sociale cement'.

Wie de belastingen int, naar welk land het afvoerstelsel leidt, hoe de infrastructuur en elektriciteit worden geregeld, daarvoor zullen heus wel oplossingen gevonden worden, verwacht hij optimistisch. Als het aan hem ligt, komen er perfecte ICT-voorzieningen en komt de elektriciteit uit een eco-centrale. Daar kunnen boeren uit de omgeving dan biomassa zoals olifantsgras en stro aan leveren. Momenteel vloeien er nog enorme subsidies uit Brussel naar de zwakke regio, voor de aardappelteelt en de zetmeelindustrie. Maar die worden afgebouwd.

Het Europese dorp zou nog een ander probleem verhelpen: de veelal bejaarde bewoners van de oude rijtjeswoningen in Bellingwedde die de wethouder wil laten slopen, zouden daar (tijdelijk) terecht kunnen. Op de plek van hun oude woning gunt hij deze dorpsbewoners die vaak van een uitkering moeten rondkomen, minstens een twee-onder-een-kap. Het geld daarvoor moet komen uit de verkoop van eerder genoemde landschapswoningen. ,,We moeten de sporen van het kwantiteitsdenken uitwissen en de dorpen een kwaliteitsimpuls geven'', schrijft hij in een notitie.

Rijdend langs de prachtige voorhuizen van de boerderijen uit de tijd dat de herenboeren met het verbouwen van graan rijk werden, vraagt hij zich af: ,,Aan het begin van deze eeuw, een tijd dat het economisch goed gaat, moeten we toch wéér wat moois kunnen neerzetten dat de moeite waard blijft?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden