Binnen is het leeg,buiten staat de dealer

Coffeeshop in Breda ziet omzet fors dalen sinds invoering wietpas en moet groot deel personeel ontslaan

Rick Brand maakt zich kwaad. De 'wietpas' heeft in de zuidelijke provincies volgens Stichting Belangenbehartiging Coffeeshoppersoneel Nederland al zeshonderd banen gekost. Die ontslagen vallen ook bij De Baron in Breda, waar Brand (52) driekwart van zijn personeel moest ontslaan. "Want ja, ik heb ook te maken met een omzetdaling van 75 procent, sinds die eerste mei."

Dat was de dag dat de 'wietpas' werd ingevoerd. Om drugstoerisme tegen te gaan, moeten alle shops nu klanten registreren - alleen ingezetenen mogen naar binnen. Gevolg: lege coffeeshops. Want niemand wil als geregistreerd coffeeshopbezoeker te boek staan. Ander gevolg: lege parkeerplaatsen - Belgen en Fransen rijden Breda voorbij, naar Nijmegen of Gorinchem.

"Natuurlijk is die 75 procent omzetdaling ondernemersrisico", zegt Brand. "Maar ik heb ook driekwart van mijn personeel op straat moeten zetten. En ik ben niet de enige, andere ondernemers hebben er ook last van. Ook de pizzeria, de sigarettenboer, de snackbar om de hoek."

De eerste september wordt voor Michel Graumans (50) de laatste dag achter de toonbank. "Ik ben niet te beroerd om als schoonmaker te werken, ik ben al rond aan het kijken. Ik heb twee kinderen thuis, een vrouw, en moet straks mijn huis verkopen. En wat denk je? Gisteren is mijn vrouw ontslagen, na twintig jaar in de zorg. Ik probeer me niet druk te maken. Maar het is wel een beetje een zwart jaar."

Graumans verwacht niet dat het er met 'coffeeshopmedewerker' op zijn cv makkelijker op wordt. "Maar ik schaam me er niet voor. Ik heb een gezonde werkinstelling. Hiervoor werkte ik in een staalfabriek, daarna in de verslaafdenzorg." Hij kent nog twee anderen, ook boven de veertig, die al thuiszitten.

Los van zijn problemen, noemt Graumans het beleid hartverscheurend. "We hadden hier vrienden, Belgen, ze kwamen al twintig jaar over de vloer. Nu moeten we die opeens discrimineren. Het hele sociale gebeuren is kapotgemaakt."

En doordat de toeristen niet meer naar binnen mogen, floreert de handel op straat, vertelt menig coffeeshopmedewerker. Maar ook twee Bredase wijkagenten vertelden het regionale dagblad BN/DeStem deze week dat de overlast door straatdealers niet meer in de hand te houden is. Omringende winkeliers erkenen de problematiek, net als de gemeente - in de eerste weken van mei althans. Nu is het rustig, in de Bredase Bosschstraat. Maar volgens wijkagenten verplaatst de straathandel zich naar woonwijken. Burgemeester Peter van der Velden (PvdA) sprak van 'individuele observaties', hij wil eerst het onderzoek naar de gevolgen van de wietpas afwachten.

Brand: "Die dealertjes wanen zich niet de baas op straat, die zijn het gewoon. De politie gaat dat nooit winnen, het is een guerrillaoorlog. Als ze het hier al niet aankunnen, of in Roosendaal, of in Bergen op Zoom - hoe moet dat straks dan in Utrecht, Amsterdam of Rotterdam?"

'Beleid is discriminatie'
Begin oktober komt het ministerie van veiligheid en justitie met een evaluatie van de wietpas, aan de hand van rapporten van burgemeesters en politie in Zuid-Nederland.

In Breda inventariseren ze momenteel de gevolgen, zegt burgemeester Peter van der Velden (PvdA). Hij wil niet vooruitlopen op de uitkomsten. "Het is landelijk beleid, dat hebben wij uit te voeren en te handhaven. Als de gevolgen objectief zijn vastgesteld, treden we daar in alle openheid mee naarbuiten."

Een andere grensgemeente, Maastricht, zegt dat het aantal dealers op straat niet is toegenomen, maar vindt ze wel 'zichtbaarder'. Een woordvoerder: "Er komen minder drugstoeristen, dus die runners moeten harder hun best doen om hun waar te slijten." De verminderde inkomsten voor coffeeshops waren te voorzien, zegt de gemeente. "Dit beleid brengt het terug naar de kleinschaligheid, zoals het in de jaren zeventig bedoeld was."

Gisteren werd bekend dat de coffeeshops van Maastricht bij de rechter het nieuwe beleid gaan aanvechten, nu de gemeente hun bezwaar tegen sluiting wegens overtreding van de nieuwe regels heeft afgewezen. Coffeeshopeigenaar Marc Josemans noemt het discriminatie dat mensen buiten Nederland geweigerd worden, en wil daarover een uitspraak van de rechter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden