Binnen 24 uur kwam er vaak al een 'akkoord' van Mr. Ruling

null Beeld Michel van Elk, Trouw
Beeld Michel van Elk, Trouw

Marius Kohl, alias Mr. Ruling, stond jarenlang aan het hoofd van de belastingdienst in Luxemburg. Hij keurde hoogstpersoonlijk en vaak binnen een dag de complexe constructies goed die multinationals bij hem indienden. Is dat allemaal wel volgens de internationale belastingregels gegaan?

Op de eerste verdieping van een klein kantoortje vlakbij het centraal station in Luxemburg werkte Marius Kohl 37 jaar lang vaak van 's ochtends vroeg tot laat in de avond. De 61-jarige man, gekenmerkt door zijn baard en paardestaart, was tot vorig jaar hoofd van Sociétés 6 - het Luxemburgse belastingbureau dat de aangiftes moet beoordelen van de meer dan 50.000 buitenlandse bedrijven die zich in het Groothertogdom hebben gevestigd.

Dat Kohl (61), in financiële kringen bekend als Mr. Ruling, zulke lange dagen moest maken is niet verwonderlijk. Voor het beoordelen van alle complexe structuren die multinationals via Luxemburg willen laten lopen, heeft zijn bureau vijftig man in dienst. Op iedere duizend buitenlandse bedrijven zit dus één belastinginspecteur te controleren of deze voldoet aan de Luxemburgse wet, en internationale standaarden.

Nooit teruggedraaid
In Luxemburg zelf is men vol lof over Kohl, zo blijkt uit een portret dat onlangs over hem verscheen in zakenkrant The Wall Street Journal. De vier grote belastingadvieskantoren - PwC, EY, Deloitte en KPMG - prijzen zijn toegankelijkheid, ondanks de enorme hoeveelheid werk die zijn bureau jaarlijks te verwerken heeft. Want als de adviseurs met een nieuwe constructie willen komen voor hun klanten, is Kohls deur altijd open. "Als de structuur er goed uitzag, kun je vaak direct een akkoord krijgen", zo zegt Marc Schmitz, het hoofd belastingen van de Luxemburgse tak van advieskantoor EY tegen The Wall Street Journal. En Kohl staat voor zijn woord: toegezegde deals worden later nooit teruggedraaid.

Niet alleen de verhoudingen tussen het aantal buitenlandse bedrijven en het aantal Luxemburgse inspecteurs lijkt scheef in Luxemburg. Voor adviesbureau PwC, waarvan deze week honderden belastingadviezen uitlekten, werken in Luxemburg alleen al bijna 2500 man. Daar komen het komende jaar nog enkele honderden bij als het aan PwC ligt. En PwC is slechts één van de 'Grote Vier' belastingadviesbureaus die wereldwijd voor multinationals de mazen van de belastingwetten opzoeken.

Gezien de enorme overmacht van zowel het aantal buitenlandse bedrijven in Luxemburg, als het aantal adviseurs dat Sociétés 6 met adviezen overspoelt, rijst de vraag hoe het kleine kantoortje dat allemaal volgens de regels kan afhandelen. De Nederlandse minister van financiën Dijsselbloem concludeerde donderdag in Brussel al dat dit mogelijk niet is gebeurd.

Controle
Zo dienen belastinginspecteurs te controleren of de voorstellen van bedrijven wel voldoen aan de internationale standaarden van de Oeso. Als een bedrijf betalingen wil doen aan een dochter in Luxemburg, moet de belastingdienst controleren hoe de prijs tot stand is gekomen. Zo kan misbruik worden voorkomen. Bedrijven kunnen immers proberen de prijs zo hoog te zetten dat de winst in één land helemaal verdampt, om vervolgens in Luxemburg nauwelijks te worden belast. Maar als Kohl gevraagd wordt hoe hij dat controleert, houdt hij zijn duim in de lucht en zegt: "Er was geen enkele manier waarop we dat konden verifiëren."

In al zijn jaren als hoofd van Sociétés 6 heeft Kohl naar eigen zeggen nooit vragen of problemen gehad van zijn superieuren, onder wie de huidige voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, destijds minister van financiën en premier van Luxemburg. "Ik kreeg nooit enige druk van bovenaf. Ik heb nooit problemen gehad met Juncker", aldus Kohl tegen The Wall Street Journal.

Vorig jaar ging Kohl met vervroegd pensioen, en werd opgevolgd door zes mensen die zijn taken overnamen. Sinds zijn vertrek is het volgens financieel adviseurs in Luxemburg niet meer mogelijk om mondeling toestemming te krijgen voor de complexe ontwijkingconstructies die Kohl zo snel kon goedkeuren. De wachttijd voor toestemming is opgelopen van binnen een dag, tot meer dan zes maanden.

Abonnee's en losse kopers lezen vandaag meer in Trouw over het EU-onderzoek naar belastingontwijking.

Wat hebben bedrijven aan Luxemburg?

Het land kent veel regelingen voor bedrijven om de belastingen te verlagen. Enkele voorbeelden:

- Luxemburg belast rente-inkomsten niet, en dus zetten veel multinationals er een soort interne bank op. Die leent geld uit aan buitenlandse dochterbedrijven, die de rente erop kunnen aftrekken voor de belasting. In Luxemburg is de rente belastingvrij.

- Het heft heft amper belasting op inkomsten uit zogeheten intellectueel eigendom: patenten, merkrechten of copyright. Registreer al je intellectueel eigendom als multinational in Luxemburg, en laat dochterbedrijven elders flink betalen voor het gebruik.

- In het ene land wil je misschien graag als eigenaar te boek staan van een onderdeel vanwege belastingvoordeel. In het andere land ben je liever schuldeiser vanwege rentevrijstelling. In Luxemburg kun je met 'hybride leningen' een financiering zo opzetten dat je in land X eigenaar bent en in land Y schuldeiser.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden