Billy Graham: alleen God zelf doet het beter

AMSTERDAM - Hij preekte ten overstaan van tachtig miljoen mensen. Liefst drie miljoen daarvan bracht hij zo tot geloof. De prestaties van de Amerikaanse evangelist Billy Graham, die herdenkt dat hij 50 jaar voor het grote publiek spreekt “zullen waarschijnlijk nooit meer worden overtroffen”. Dat zegt Christianity Today, het blad dat Graham zelf oprichtte, in een speciaal katern. Het voegt er aan toe: “Maar voor God is niets onmogelijk. Billy zal de eerste zijn om dat toe te geven.”

Graham wordt geprezen in twee lijvige artikelen. William Martin - hij schreef eerder Grahams biografie - haalt in zijn artikel over 'de effecten van Grahams zending voor de wereld' met een Amerikaans damesblad aan. Dat rangschikte de 77-jarige predikant als de nummer twee in de categorie 'verdiensten op gebied van religie'. Hij legde het alleen af tegen God zelf, bij de dames de onbetwiste nummer één.

Martin somt de wonderlijke loopbaan van de boerenzoon uit Noord-Carolina op. Zijn preekbeurten gaven de Youth for Christ-beweging al in de jaren veertig bekendheid over de hele wereld. Hij hield reusachtige kruistocht-bijeenkomsten in Amerika zelf, in Groot-Brittannië, Nederland (1954/1956) en - als eerste westerling - ook achter het IJzeren Gordijn. Te Amsterdam organiseerde hij in 1983 en 1986 grootse evangelisatie-congressen. Bovenal onderkende hij vroeg de macht van radio en televisie.

Zeker zo belangrijk voor de evangelische beweging was, zo stelt Martin, Grahams inbreng in de Amerikaanse politiek. Hij wist generaal Eisenhower over te halen zich kandidaat te stellen bij de presidentsverkiezingen en doopte hem toen hij gewonnen had. Hij was dik bevriend met Nixon, maar wendde zich teleurgesteld van hem af na het Watergate-schandaal.

Ook bij de huidige president Clinton komt hij over de vloer, hetgeen hem veel kritiek uit conservatieve kring oplevert. Clinton spreekt zich immers geregeld uit voor abortus.

De president zelf komt, in een stoet beroemdheden uit de politiek, showbizz en kerk, in Christianity Today aan het woord. Clinton schrijft als kind zijn zakgeld opzij te hebben gelegd voor de kruistocht-bijeenkomsten. Ook oud-president Bush looft hem. Country-zanger Johnny Cash heeft “nooit een groter man” gekend. Volgens moeder Graham is “gewoon niet normaal. Hij heeft te veel energie.”

Graham is nog altijd nauw bij het blad betrokken maar zonder kritiek zijn de artikelen ook weer niet. Daar heeft het ook een te degelijke reputatie voor. Zo was Grahams besluit om in 1982 de Moskouse vredesconferentie bij te wonen, volgens Martin niet echt gelukkig. De Sowjets misbruikten die voor anti-Amerikaanse taal. Graham reageerde onbeholpen, maar werd vooral verkeerd begrepen.

Volgens Martin heeft Graham zich meer en meer gedistantieerd van de 'oude fundamentalisten'. “Zij zijn enorm tekortgeschoten door mensen te bekritiseren, bang te maken en te straffen.” Evangelische christenen zoals hij kiezen voor de love-benadering. Ideologisch verschillen ze weinig, maar volgens Martin, gaat het om de methode. Graham wil allereerst de leer verkondigen, de fundamentalisten allereerst beschermen.

Het tweede artikel van het blad gaat helemaal over zijn onkreukbaarheid en de voorbeeldige wijze waarop hij met kritiek omgaat. Billy Graham blijkt altijd nederig te zijn gebleven en trouw aan zijn vrouw. Heel anders dan zijn tv-collega's Jim Baker en Jimmy Swaggert, die eind jaren '80 van het toneel verdwenen door financiële en seksschandalen. Het blad rept overigens niet over die twee. Graham is altijd bij zijn vrouw Ruth (“Billy's Rib”) gebleven. Zij ging nooit mee op reis, want ze had al een hele missie aan de vijf kinderen.

Een van die kinderen, Franklin Graham III, prijkt met zijn autobiografie in een advertentie. Het boek heet 'Rebel with a cause' (Rebel om een reden) een verwijzing naar de film met James Dean, die zònder reden opstandig was tegen zijn ouders en de maatschappij. De zoon “dronk, rookte (wat?) en vocht” en liep weg van de verwachtingen die de wereld van hem had. Maar dat alles om God daarna echt te vinden.

Junior staat intussen klaar om de 'beroemdste evangelist ter wereld' op te volgen, sinds die het rustiger aan moet doen vanwege de ziekte van Parkinson. Deze zomer nog stortte hij in bij een campagne in Toronto. Graham senior zelf spreekt niet over stoppen, maar wel over sterven. “Ik hoop dat als ik doodga - of het nou door een kogel, kanker, een hartaanval of beroerte is - mijn laatste woord Jezus is.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden