Bill Gates adviseert: lees Piketty

Beeld afp

De Franse econoom Thomas Piketty, die waarschuwt voor de toenemende ongelijkheid in de wereld, krijgt bijval uit onverwachte hoek. Bill Gates, de op één na rijkste man ter wereld, recenseerde zijn boek, en blijkt het eens te zijn met de belangrijkste conclusies.

Piketty groeide dit jaar, dankzij de publicatie van 'Kapitaal in de eenentwintigste eeuw', uit tot de meestbesproken econoom van het moment. Hele opiniekaternen zijn er volgeschreven over zijn onderzoek.

Volgens Piketty is een tendens naar toenemende ongelijkheid ingebakken in het kapitalisme, omdat het rendement op kapitaal hoger is dan de economische groei. Dat de verschillen in rijkdom gedurende een groot deel van de twintigste eeuw kleiner werden, is een historische uitzondering, niet de kapitalistische regel, zo laten de data van Piketty zien.

De hype rondom het boek bereikte ook Bill Gates, die het op aanraden van vrienden las. "Ik ben blij dat ik dat gedaan heb", zo schrijft hij op zijn blog. "En ik moedig jullie aan om het ook te lezen." Gates is het eens met de belangrijkste conclusies van Piketty, zo schrijft hij. Drie stellingen die hij expliciet onderschrijft: een hoge mate van ongelijkheid is een probleem voor de democratie, kapitalisme heeft geen zichzelf corrigerend mechanisme om die ongelijkheid tegen te gaan, en overheden kunnen wel een rol spelen bij het terugdringen van ongelijkheid.

Straatje schoonvegen
Maar wacht even, denkt de lezer dan. Dat Bill Gates een rol ziet weggelegd voor overheden is mooi, maar voelt de man die volgens de laatste schatting van Forbes goed is voor zo'n 79 miljard dollar, zich ook niet persoonlijk aangesproken door de argumenten van Piketty?

Nou, nee, want Gates heeft ook kritiek op diens boek. Kritiek die toevallig erg goed in zijn eigen straatje past. Piketty maakt onvoldoende onderscheid tussen verschillende soorten kapitaal, schrijft Gates. "Stel je drie rijke mensen voor. Eentje stopt zijn kapitaal in het opbouwen van zijn bedrijf. Dan heb je nog een vrouw die het grootste deel van haar rijkdom aan liefdadigheid geeft. Een derde persoon consumeert vooral, en geeft zijn geld uit aan dingen als een jacht en een vliegtuig. Hoewel het waar is dat de rijkdom van alle drie de mensen bijdraagt aan ongelijkheid, zou ik zeggen dat de eerste twee meer bijdragen aan de maatschappij dan de derde."

Gates ziet zichzelf duidelijk als iemand die ooit die eerste persoon was, de verantwoordelijke investeerder, en zich daarna maatschappelijk betrokken opstelde door zich in te zetten voor liefdadigheid. Aan de rol van liefdadigheid besteedt Piketty te weinig aandacht, volgens Gates.

Bewijs
Maar, zo schrijven twee critici van Gates in een stuk op de Huffington Post, liefdadigheid laat zich moeilijk als beleidsoplossing gebruiken. Als je er beleid van maakt, is het immers geen liefdadigheid meer. En aangezien de ongelijkheid nog altijd blijft groeien, is de vrijwillige liefdadigheid die er wel plaatsvindt kennelijk niet genoeg om het tij te keren.

Sterker nog, merken ze op, Piketty de levensloop van Gates is bijzonder interessant studiemateriaal, als je het over toenemende ongelijkheid hebt. Gates is al jaren gestopt met werken, maar toch blijft zijn vermogen maar groeien. In 1998 werd de waarde van Gates nog geschat op 50 miljard dollar, inmiddels is dat bedrag met zestig procent gegroeid, ondanks de miljarden die Gates maar blijft weggeven. Een overtuigender bewijs voor de stelling van Piketty lijkt nauwelijks denkbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden