Bill Clinton loopt gewonnen race

WASHINGTON - Het is na het tweede en laatste presidentiële debat nog nauwelijks de vraag of Bill Clinton de Amerikaanse presidentsverkiezingen wint. Het gaat er in de laatste weken van de race meer om hoe groot de overwinning zal zijn. Dat is van belang voor de vraag of Clinton in zijn overwinning voldoende Democratische kandidaten in het Congres kan meeslepen om de meerderheid in de Senaat èn het Huis van Afgevaardigden te herwinnen.

Volgens een opiniepeiling direct na het debat in San Diego heeft Clinton met groot verschil gewonnen, 59 procent tegen 29. Het verschil was nog groter dan bij het eerste debat, hoewel de deskundigen meenden dat Bob Dole het ditmaal beter had gedaan dan de eerste keer. De campagneleiders van Dole hadden het laatste debat aangekondigd als een keerpunt. Senator Dole zou met een frontale aanval de ethische normen van de president en het Witte Huis centraal stellen.

Schandalen Dole begon inderdaad al direct na de aftrap de integriteit van de president in twijfel te trekken. Het Witte Huis is vergeven van de schandalen en onderzoekscommissies. Dertig leden van de regering Clinton hebben een officieel onderzoek tegen zich lopen of zitten in de gevangenis. De president heeft het vertrouwen van het publiek in het hoge ambt geschonden. Dole zal dat vertrouwen in het Witte Huis terugbrengen. Anders dan Bill Clinton zal Bob Dole zich aan zijn beloften houden.

Het was een aanval zonder enig dramatisch effect. Bij een strafproces staat een goede officier van justitie voor de jury, kijkt ze recht in de ogen en wijst dan met veel misbaar op de verdachte met de woorden: en dit is de man die deze afschuwelijke moorden heeft gepleegd. Maar Dole's aanval klonk niet overtuigend en maakte nauwelijks indruk. Daar kwam nog bij dat de 'verdachte', president Clinton, er in het geheel niet op inging. Heel zakelijk ging hij over tot de politieke orde van de dag.

De vragen die Dole en Clinton kregen voorgelegd leenden zich ook niet echt voor dramatiek. Het was meer een 'town meeting'. Een zaal met mensen die vragen konden stellen die niet waren ingestudeerd. Het waren goede en zakelijke vragen over de economie, positieve actie, roken en de gezondheidszorg.

Dole ging dan ook niet verder met zijn directe aanval op Clintons morele gedrag, maar keerde terug tot zijn hoofdthema, de economie. Het probleem met zijn economische boodschap is dat Dole er steeds op hamert hoe slecht het gaat met de economie, terwijl de Amerikanen juist vinden dat het prima gaat.

Er was een vraag over Dole's leeftijd. Bij het antwoord kreeg Dole de zaal op zijn hand. “Wijsheid komt met leeftijd, ervaring en intelligentie. Ik heb van alles wat, een leeftijd, enige ervaring en enige intelligentie. De som daarvan is wijsheid.” Clinton haakte daar slim op in. “Ik geloof niet dat senator Dole te oud is om president te zijn”, zei hij, “ik zet alleen vraagtekens bij de leeftijd van zijn ideeën.”

Pasklaar antwoord Bij te veel andere vragen was het antwoord van Dole te onsamenhangend. Clinton daarentegen kwam er na een wat stroef begin steeds beter in. Op iedere vraag had hij een pasklaar antwoord: eerst vertelde hij wat zijn regering de afgelopen vier jaar heeft gedaan en vervolgens schilderde hij wat hij de komende vier jaar zal gaan doen. De indruk van de kijkers was dat Senator Dole misschien een betrouwbaarder mens is, maar dat Clinton meer visie heeft.

Sinds de conventies van de Republikeinen en Democraten in augustus is er nauwelijks een verschuiving geweest in de opiniepeilingen. De voorsprong van Clinton blijft in de buurt van vijftien tot twintig procent, met een enkele uitschieter naar boven of naar beneden. De debatten zijn nu voorbij. Zij gelden als tussenstations voor de verkiezingen die op de publieke opinie van invloed kunnen zijn. Zij hebben nauwelijks enige verandering teweeggebracht.

Clinton zal volgens de experts de komende weken voor de verkiezingen op de bal gaan zitten: zijn boodschap als een papegaai herhalen en iedere vorm van opwinding die leven in de brouwerij kan brengen trachten te voorkomen. Dole moet doorgaan tot de eindstreep. Misschien niet meer zozeer om te winnen, maar om te voorkomen dat hij in zijn val ook de Republikeinse meerderheid in het Congres zal meesleuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden