Bijzondere WK-kwalificatiereeks van Syrië eindigt in Australië

Het Syrische elftal voor de eerste wedstrijd tegen Australië.  Beeld REUTERS
Het Syrische elftal voor de eerste wedstrijd tegen Australië.Beeld REUTERS

Syrië gaat niet naar het WK voetbal, volgend jaar in Rusland. Duizenden supporters in onder meer Damascus zagen hoe Syrië vandaag diep in verlenging moest buigen voor Australië (1-2). Daarmee kwam een einde aan een bijzonder knappe kwalificatieserie, zeker gezien de burgeroorlog in het land.

Die kwalificatie begon met de poule, waarin Syrië derde werd achter Zuid-Korea en Iran. Daardoor plaatste het team zich voor de Aziatische play-offs om kwalificatie. De eerste wedstrijd eindigde nog in een gelijkspel, maar door het verlies vandaag is Syrië uitgeschakeld.

Voor de wereldvoetbalbond Fifa was de serie van Syrië een succesverhaal, als team dat ondanks een oorlog in eigen land met honderdduizenden doden toch zo ver komt. Voetbal is een droom die verbindt, zoals ook de woordvoerder van het elftal onlangs zei.

De Assad-factor

Toch is ook het voetbalteam niet gespeend van propaganda. De Amerikaanse sportzender ESPN deed zeven maanden onderzoek naar het Syrische voetbalteam. “Het team is een Syrië in het klein”, zegt journalist Steve Fainaru over de telefoon. “Sommigen zien het als een verbindende factor in een verscheurd land, sommigen zien het als het elftal van de president, Assad.”

De connectie tussen het ‘criminele’ regime van Assad en het voetbalteam moet ook niet vergeten worden, zegt Fainaru. De voormalig coach en diverse spelers kwamen in een T-shirt met de beeltenis van Assad naar een persconferentie. De teamwoordvoerder sprak uit dat het team speelde ‘voor Assad’.

Wat vooral opvalt is de enorme druk die op spelers kwam te liggen. Fainaru noemt het verhaal van Firas al-Khatib, de sterspeler van het elftal. In 2012 besloot de nummer 10 van het team niet meer voor het nationale elftal uit te komen. "Ik speel niet zolang er bommen vallen op landgenoten", zei hij.

Maar in februari werd zijn terugkeer aangekondigd, ondanks het feit dat de burgeroorlog nog steeds woedt. Uit liefde voor zijn land, zei Khatib, maar Fainaru heeft sterke vermoedens dat hij vooral ook zijn familie weer wilde zien.

Het was een zegen voor het team, maar niet iedereen was blij. Van diep teleurgestelde rebellen kreeg hij doodsbedreigingen. Zoals hij het uitdrukte: “De helft van de Syriërs houdt van mij, de helft haat mij.”

Fainaru heeft Khatib niet meer uitgebreid gesproken sinds het ESPN-verhaal in mei uitkwam. “Khatib was een absolute held van de rebellen. Nu hij weer speelt in een ‘team van Assad’, is hij een verrader. Ik heb heel veel respect voor hem, welke keuze hij ook maakt. Maar in Syrië is dat veel moeilijker. Er is vaak maar één kant.”

Toch verbroedering?

Toch kan het weer spelen van Khatib ook positief uitpakken, denkt Fainaru. “De terugkeer van Khatib en Soma (de spits, die ook zijn steun had gegeven aan de oppositie, red.) geeft de mensen die tegen het team zijn de permissie om weer te kijken. Op deze manier halen ze het politieke er wat af.”

Als het voetbal een symbool kan zijn van eenheid in een door oorlog verscheurd land, als het team een glimlach terug kan toveren op de gezichten van alle Syriërs, dan ziet Fainaru niet wat daar mis aan is. “Want als sportverhaal is dit ongelooflijk. Wat die spelers allemaal hebben gedaan, dat is niet te bevatten hoe goed.”

En dat ondanks beperkte middelen. De ploeg was vanwege het geweld in het eigen land gedwongen altijd ergens anders te spelen. En zelfs dat was soms onzeker. Syrië trok zich bijna terug uit de kwalificatiereeks toen Macau in China niet voor gastheer wilde spelen. In allerijl werd toen gekozen voor Maleisië als ‘thuisbasis’.

Bovendien had de ploeg amper financiële middelen ter beschikking. Ontwikkelingsgelden werden bevroren door de Fifa, als gevolg van economische sancties die de VS en de EU het land hebben opgelegd. Er kon niet worden getraind in stadions, omdat de huur te hoog was. Daarom werd maar gebruikgemaakt van lokale trapveldjes.

Maar het team had succes. Ook in de eerste play-offwedstrijd tegen Australië, die eindigde in 1-1. Vandaag kwam het counterende Syrië zowaar op voorsprong, dankzij spits al-Soma. Die euforie duurde zeven minuten, toen stond het al gelijk. Australië was daarna de betere van de twee, Syrië kwam met moeite de negentig minuten door.

In de verlenging kreeg Mahmoud al-Maowas zijn tweede gele kaart. Syrië speelde op penalty’s, maar werd verslagen door een kopbal van Cahill. Twee minuten voor tijd schoot al-Soma een vrije trap nog tegen de buitenkant van de paal.

Een paar duizend Syriërs keken vandaag in Damascus samen naar de wedstrijd. Coach Ayman Hakeem: “Alle Syriërs staan achter ons. Wij laten zien dat we één zijn. Dat is de boodschap die wij meedragen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden