Bijzondere bijstand klopt niet

Van een onzer verslaggeefsters HAARLEM - Wasmachine kapot, gaten in de vloerbedekking en ongeveer 1260 gulden op je bankrekening. De Bijzondere bijstand (BB) is voor onverwachte uitgaven bedoeld. Maar uitkeringsgerechtigden vragen er niet om of komen er te vaak niet voor in aanmerking. De meeste gemeenten houden geld over uit dat potje.

“Een zorgelijke ontwikkeling”, concludeerde Miss minima, een comité voor vrouwen met een minimuminkomen in Haarlem, dat de aanzet gaf tot het onderzoek 'Bijzondere bijstand op maat?', dat gisteren werd gepresenteerd.

Imrat Verhoeven en Jack Wiltjer, student-onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam, onderzochten vanaf december 1994 de achtergrond van de BB van vrouwen en ouderen met een uitkering in Haarlem. Ook klopten de onderzoekers bij 33 andere gemeenten aan. Wat is, vroegen zij, jullie BB-budget en wat zijn de daadwerkelijke uitgaven geweest. Slechts één gemeente stuurde een volledig ingevuld formulier terug, de rest onvolledig of helemaal niet.

“Gemeenten hebben hun zaakjes niet op orde”, zei daarop C. Schoondergang, Eerste-Kamerlid voor GroenLinks. “Als je geld overhoudt, klopt er iets niet, dat moet je niet accepteren”, aldus haar oproep aan de gemeenteraden. “Juist”, mompelden opvallend veel ouderen in de zaal.

De onderzoekers ontdekten in Haarlem meer dan één oorzaak voor de teruggelopen aanvragen en toewijzingen. De drempel blijkt door ingewikkelde regels te hoog, toekenningscriteria zijn te vaag, de gemeente geeft onvoldoende voorlichting, sociale dienstverleners ontmoedigen de aanvrager en er is vaak onvoldoende tijd voor een cliënt. De twee vermoeden dat dat ook in andere gemeenten speelt.

Volgens S. Noorman-den Uyl, Tweede-Kamerlid voor de PvdA, weet Den Haag dat er landelijk iets schort. “De Kamer vroeg om een onderzoek naar de toepassing van de BB. Na de zomer hebben we meer gegevens en komt er hopelijk een verruiming van de wet. Maar de gemeenten kunnen morgen al beslissen om het vakantiegeld van minima niet als inkomen mee te rekenen. Dan wordt de kans op BB groter.

Hoogdrempelig wel, maar dat in Haarlem het 'niet-gebruiken' van de Bijzondere bijstand toenam, ging B. van Viege, wethouder van sociale zaken, te ver. “In november begonnen we een intensieve voorlichting. De aanvragen namen met honderden toe.” Ook Nijmegen, Rotterdam en Amsterdam onderzochten de Bijzondere bijstand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden