Bijziende Hubble-telescoop mag nog niet met pensioen

De Hubble telescoop. Beeld Wikimedia Commons
De Hubble telescoop.Beeld Wikimedia Commons

De missie van  ruimtetelescoop Hubble is met vijf jaar verlengd tot 2021, maakte de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa bekend. De Hubble kreeg in 2009 voor het laatst een onderhoudsbeurt en is 'beter dan ooit', aldus de Nasa.

De Hubble werd in 1990 gelanceerd en is de meest geavanceerde telescoop ooit. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal.

Twee maanden na zijn lancering leek de Hubble een fiasco te worden. Hij werd al vergeleken met de Titanic of de Hindenburg, technische hoogstandjes uit de twintigste eeuw die kort na hun debuut jammerlijk faalden. De telescoop die een ongekend scherpe blik op het heelal had moeten bieden, was scheel. Foutje van de spiegelmaker. De spiegel was weliswaar uiterst precies, maar voor de Hubble had hij net niet de goede afmetingen. Verre objecten zag de telescoop daardoor wazig. Vervormd. Bij de eerste onderhoudsbeurt, in 1993, werd de fout hersteld. De Hubble kreeg een bril en zag weer scherp. Zijn glorietocht kon beginnen.

Observatorium in de ruimte
Het idee van een observatorium in de ruimte fascineerde astronomen al jaren - de eerste schetsen dateren uit 1972. Weg van die vervelende atmosfeer die elk sterrenbeeld voorziet van een nare twinkeling. De telescoop is met zijn kleine spiegel van 2,4 meter niet heel bijzonder; tegenwoordig is acht of tien meter normaal. De Hubble moet dan ook lang naar één punt kijken om ook heel zwakke objecten waar te nemen. Maar de scherpte van het beeld is onovertroffen. De Hubble kan, bij wijze van spreken, het jaartal lezen op een muntje dat drie kilometer van hem af staat.

De telescoop, vernoemd naar de astronoom Edwin Hubble, heeft zijn succes ook te danken aan diverse opknapbeurten. In 1993 kreeg hij dus een bril, bij latere bezoeken van de Spaceshuttle - in 1997, 1999, 2002 en 2009 - werden zijn camera's vervangen, kreeg hij nieuwe zonnepanelen en detectieapparatuur en werd zijn bandrecorder ingewisseld voor een modern computergeheugen. Daar blijft het bij. In 2018 wordt zijn opvolger, de James Webb telescoop, gelanceerd, zo is de planning. De Hubble blijft nog wel een paar jaar actief maar zal ergens in de jaren twintig verbranden in de atmosfeer.

Geen opknapbeurt
Het laatste bezoek, in 2009, was nog een dubbeltje op zijn kant. In 2003 was er weer een ongeluk met een shuttle - de Columbia spatte uiteen bij terugkeer in de atmosfeer. De Nasa wilde geen risico's meer nemen en schrapte de geplande opknapbeurt (astronauten zouden bij een Hubble-missie niet kunnen uitwijken naar het Internationale Ruimtestation; die twee liggen te ver uiteen).

Astronomen protesteerden fel. De Hubble was dit risico zeker waard, vonden zij. Maar de Nasa ging pas om, na publieke druk. Duizenden Amerikanen, van amateur-sterrenkundigen tot schoolkinderen, smeekten de ruimtevaartorganisatie om het behoud van 'hun' Hubble. De telescoop was hun oog op het universum en liet wonderlijk mooie structuren zien. De Krab-nevel en de Paardenkop-nevel. De Pilaren der Creatie.

Het is nog niet bekend of de Hubble ook na 2021 actief blijft. Als de Nasa de ruimtetelescoop aan zijn lot overlaat, zal hij tussen 2021 en 2032 langzaam uit zijn baan om de aarde zakken en uiteindelijk verbranden in de dampkring.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden