Review

Bijna door geluidsbarrière

'Ik wist niet dat ze de vleugel tegenwoordig versterken', zei een verbaasde mevrouw vrijdagavond in het Amsterdamse Concertgebouw. Haar vergissing was begrijpelijk, want pianist Fazil Say wist de vleugel in het eerste pianoconcert van Tsjaikovski zoveel decibellen te ontfutselen dat het een wonder was dat het instrument het overleefde.

Dirigent Antonio Pappano, die net als de Turkse Say bij het Concertgebouworkest debuteerde, begon het pianoconcert gepassioneerd. Maar de bijdrage van Say, die ruimschoots boven het orkestgeluid uit donderde, zette het werk helemaal in vuur en vlam. Say verbaasde met een groot arsenaal aan bizarre armbewegingen, zodra de partituur hem een vrije hand bood. Er zijn meer pianisten die hun armen met grote bewegingen door de lucht verplaatsen, maar nog niet eerder zagen we een pianist die de indruk wekte een arm om iemand heen te slaan en weg te walsen, een vogeltje uit de lucht te plukken of iemand toe te wuiven. Allemaal irritant en afleidend gedoe, waarmee hij maar beter snel kan ophouden.

Maar het publiek raakte toch onder de indruk van het spel van Say. Hij heeft een geweldige techniek en neemt zonder aarzelingen grote risico's. Muzikaal is hij ook, zodat het publiek niet alleen ontzag kreeg voor zijn spierkracht maar ook genoot van mooie lyrische passages. Vooral het tweede deel, ingetogen en eenvoudig gespeeld, en het laatste felle deel lukten erg goed. Say trakteerde het enthousiaste publiek daarna op een eigen compositie voor pianosolo, 'Black earth' genaamd. Snel vergeten, want deze mengeling van Turkse folklore en hotellobbymuzak zal geen repertoire maken.

Na de pauze was de hoofdrol voor dirigent Pappano, een van de interessantste operadirigenten van dit moment, als chef verbonden aan de Londense Royal Opera Covent Garden. De opera-invloed deed zich duidelijk gelden in de aangrijpende uitvoering van de tiende symfonie van Sjostakovitsj, omdat Pappano de melodieën zo natuurlijk en vrij liet ademen alsof hij met zangers te doen had. In deze symfonie verklankte Sjostakovitsj het lijden van het Russische volk onder dictator Stalin en Pappano maakte er een enerverend en gevoelvol werk van. Bij Pappano klonk niet zozeer het wrange cynisme van Sjostakovitsj, maar de menselijke gevoelens van verdriet, die door het schitterend spelende orkest met een warm aura van medelijden werden omlijst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden