Bijbeunen niet meer zo makkelijk voor arts

Beeld anp

Even snel 'de boot verdienen' is er voor artsen niet meer bij: wat winst betreft bungelen privéklinieken onderaan. "De tijd van de cowboys is wel voorbij."

Uit een analyse door accountantsbedrijf EY van jaarverslagen uit de zorg over 2016 blijkt dat de categorie 'zelfstandige behandelcentra' het minste financieel rendement heeft van allemaal: 0,1 procent.

Particuliere klinieken houden kortom nauwelijks geld over en bouwen nauwelijks een buffer op voor als het minder gaat. Het rendement van 2015 ligt nog lager dan in voorgaande jaren, toen het ook al niet boven de 1 procent kwam.

Er mag dan het hele jaar geklaagd worden over krappe budgetten in de jeugd- en thuiszorg, die houden nog altijd meer geld over dan de klinieken voor bijvoorbeeld rimpel- of oogcorrectie, nieuwe knieën en snelle moedervlekverwijdering.

Stresstest
In een financiële 'stresstest' scoren deze klinieken als geheel dan ook matig. Gaan ze massaal omvallen? Dat valt waarschijnlijk mee, zegt EY-zorgspecialist Rob Leensen. Hij tekent aan dat een deel van deze behandelcentra onderdeel uitmaakt van een grotere organisatie: daar wordt de winst elders geboekt en als de privédokter financieel in de knel komt zijn daar dan ook - hopelijk - reserves aanwezig.

"Als je enkel naar het rendement kijkt, zou je niet investeren in deze klinieken", zegt Leensen. "Maar wij merken dat ze nog steeds groeien, ook al gaat het langzaam, terwijl de traditionele ziekenhuizen dat niet meer doen."

Als alle jaarverslagen ingeleverd zijn, verwacht Leensen een rendement voor de hele gezondheidszorg van zo'n 1,5 procent. Dat is niet veel, maar eigenlijk nog een wonder gezien de bezuinigingen waarmee decentralisatie van langdurige- en jeugzorg gepaard ging. Dat zal waarschijnlijk ook volgend jaar doorklinken in de jaarverslagen. Bestaande ziekenhuizen scoren bovengemiddeld: tegen de 2 procent.

Failliet
Het Medisch Centrum Amstelveen kondigde een paar jaar geleden aan het grote voorbeeld voor de zorg te worden: veel sneller en goedkoper zou de patiënt er geholpen worden aan bijvoorbeeld een nieuwe knie. Dit jaar ging het ziekenhuis failliet na problemen met geldschieters - inmiddels is het overgenomen.

Mede-oprichter Jan Willem Bakker, die twee jaar terug vertrok: "Ik ben ervan overtuigd dat de formule goed blijft - dit is zorg dicht bij de mensen in een kleine organisatie, dat is ook de wens van de overheid."

Cowboys
Een nieuwkomer moet wel knokken om geld, geeft Bakker toe. "In vergelijking met een bestaand ziekenhuis krijgt een zelfstandig behandelcentrum al gauw 30 procent minder geld." Inmiddels probeert Bakker verzekeraars opnieuw te overtuigen van het nut van specialistische zorg dichtbij - namens zorgorganisatie Allerzorg richtte hij al een pijnpoli in Hilversum op.

"Die lagere tarieven maken een zelfstandige kliniek interessant voor de zorgverzekeraar", beaamt EY-onderzoeker Leensen. "Maar tegelijkertijd wil de patiënt wel dat in zo'n kliniek de beste artsen aanwezig zijn. En het gebouw moet wat uitstraling betreft ook wat kosten."

Snel even op zaterdag bijklussen om 'de zeilboot te verdienen', het is niet meer zo gemakkelijk. Bakker: "Tien jaar terug zag je nog artsen in sneltempo geld verdienen in een zelfstandige kliniek, door veel ingrepen te doen. Dat was medisch handelen gedreven door geld, dat is niet altijd het beste. Maar de tijd van die cowboys is wel voorbij: je moet inmiddels aan veel kwaliteitseisen voldoen."

Durfkapitaal

Ook durfkapitaal heeft zijn intree gedaan in de zorg. NL Health­care koopt al een paar jaar gestaag kleine zelfstandige klinieken op met geld van NPM, een fonds voor investeerders die uiteindelijk wel een flink rendement willen zien. 2015 was nog geen topjaar voor het conglomeraat, waartoe oogziekenhuizen, tandartsen, orthopeden en psychologen horen. Maar NL Health­care verwacht dat het tij zal keren.
Voorbeeldondernemer in de zorg is Loek Winter, die onder meer het Zuiderzeeziekenhuis in Lelystad winstgevend maakte. Maar ook daar zakte het netto resultaat vorig jaar van 1,6 miljoen naar een ton. De omzet bleef ongeveer gelijk, maar het personeel ging meer verdienen. Ook de borstvergrotingen en rimpelvullingen in cosmetische klinieken zijn lang niet altijd echt winstgevend.
In de politiek is investeren in de zorg een betwist thema. Er ligt een wetsvoorstel om het huidige verbod op het uitkeren van een deel van de winst aan investeerders af te schaffen. Dat zou extra geld opleveren voor de zorg, waarmee sneller investeringen gedaan kunnen worden. Een deel van de Kamer is bang dat zorginstellingen dan nog meer op geld gaan letten en kwetsbare patiënten gaan verwaarlozen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden