Bij voorbaat legendarisch

October | Meetings De improvisatiebijeenkomsten uit 1987 en 1991 in het Bimhuis in Amsterdam staan in het collectieve jazzgeheugen gegrift. Dit weekend is er een nieuwe ontmoeting van muzikanten uit de hele wereld.

Net als bij Mariaverschijningen zijn er volgens de overlevering veel meer October Meetings in het Bimhuis geweest dan er daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. Dankzij de opnamen en vooral de verhalen die de edities in 1987 en 1991 hebben opgeleverd, heeft de October Meeting mythische proporties gekregen. Iedereen uit de jazzwereld had erbij willen zijn. En als je de verhalen moet geloven, was vrijwel iedereen erbij. Jazzdrummer Joey Baron nam die legendarische status eens geestig op de hak: 'Ik was op de derde October Meeting. Ik kwam aan en de lichten waren uit en de zaal zat helemaal op slot.'

Maar dit weekeinde is het zover. Vijfentwintig jaar na de vorige vindt de derde aflevering plaats. De schaal is bescheiden. In 1987 en 1991 namen tussen de vijftig en zestig jazzmuzikanten deel, dit jaar staan er tweeëntwintig op het programma van het evenement dat nu drie dagen duurt in plaats van negen destijds. Maar het opvallendste verschil is dat de musici dichter bij huis zijn geselecteerd. Speelden op de vorige edities Amerikaanse musici een prominente rol, nu woont en werkt ongeveer de helft van de deelnemers in Nederland, de rest komt uit België, Duitsland, Engeland, Portugal en Noorwegen.

Daar zijn allerlei praktische redenen voor, de logistiek bijvoorbeeld. Programmeur Huub van Riel: "Voor onze technische ploeg is dit een ongelofelijke klus, met soms twee, soms twintig man op het podium. Dat was bij de vorige afleveringen nog erger. Ik heb toen vaak gedacht: waar zijn we in vredesnaam aan begonnen? Maar achteraf was het misschien wel het mooiste dat we ooit hebben georganiseerd."

Er is nog een reden. De eerste twee October Meetings vonden plaats in het pre-internettijdperk. Het was een manier om de Europese scene met de Amerikaanse in contact te brengen. Dat is wonderwel gelukt. Talloze kort- en langdurende samenwerkingsverbanden zijn eruit voortgevloeid. Een onverwacht bijeffect was dat de bijeenkomsten bevestigden dat wat in Europa en zeker ook in Nederland gebeurde, op eigen benen kon staan. Amerikaanse musici bleken vaak onder de indruk van de eigenzinnige aanpak. Sommigen bleken overigens al uitermate goed op de hoogte. Zo stond Van Riel met zijn oren te klapperen toen John Zorn, destijds nog man in opkomst, hem telefonisch meedeelde dat hij tijdens de Meeting muziek van Misha Mengelberg wilde spelen en dat de pianist Guus Janssen moest zijn.

Nu is dat allemaal veranderd. Muzikanten kunnen makkelijker contact leggen en de Nederlandse scene is internationaler. Onder de Nederlandse afvaardiging naar de derde October Meeting zitten musici geboren in Oostenrijk, Israël, Slovenië en Argentinië. Een aantal van de deelnemers speelt bovendien geregeld samen, wat is dan de meerwaarde?

Nieuwe samenwerkingen

Van Riel: "Het klopt dat een deel elkaar kent en contact maken is inderdaad eenvoudiger, maar veel deelnemers hadden toch nog nooit van anderen op het affiche gehoord. Belangrijker: dit is niet een gewoon concert. Er treedt geen enkele bestaande formatie op. Alle tweeëntwintig musici gaan de uitdaging van nieuwe samenwerkingen aan. Zowel voor de muzikanten als voor het publiek geldt dat je aan het verkeerde adres bent als je veiligheid zoekt. Er is bijvoorbeeld maar zeer beperkt repetitietijd. Via de mail zie ik al allerlei moois ontstaan. Zangeres Sofia Jernberg heeft Ethiopische wortels, pianist Alexander Hawkins heeft veel met de bekende Ethiopische musicus Mulatu Astatke gespeeld. Ze werken nu aan muziek op basis van die overeenkomst. Op eenzelfde manier werkt Hawkins met Kaja Draksler vanuit een gedeelde liefde voor de muziek van pianist Cecil Taylor. Wij geven een aanzet en zij gaan ermee verder."

Cecil Taylor was te gast op de eerste editie. Of Joey Baron zich nog meldt, is onbekend, maar Van Riel houdt in het programma een paar plekken open voor spontane samenwerkingen.

De October Meeting 2016 vindt komende vrijdag tot en met zondag plaats in het Bimhuis, Amsterdam.

De Britse pianist Alexander Hawkins doet dit weekend mee aan de October Meetings. Foto getty

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden