Bij VN is afluisteren schering en inslag

VN-diplomaten zijn plichtmatig verontwaardigd dat VN-chef Kofi Annan afgeluisterd wordt, zoals de Britse ex-minister Short donderdag 'onthulde'. De echte schok beperkt zich tot de Britse politiek.

AMSTERDAM - Een rits VN-functionarissen, tot en met ex-secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali heeft de afgelopen dagen desgevraagd gemeld dat ook zij afgeluisterd werden in de VN-kantoren in New York.

,,Uiteraard werd ik afgeluisterd'', zei Richard Butler tegen de Australische radio ABC. Butler - van 1997 tot 1999 chef van Unscom, het VN-ontwapeningsprogramma in Irak - weet het zeker: ,,Degenen die het deden, kwamen naar me toe en toonden me de opnames die ze van anderen hadden gemaakt om mij te helpen mijn taak uit te voeren: het ontwapenen van Irak.'' Voor vertrouwelijk overleg placht hij gesprekspartners mee te nemen naar Central Park, of naar een rumoerig café.

Volgens ABC werd ook Butlers opvolger, Hans Blix, afgeluisterd. Medewerkers van de Australische geheime dienst melden dat zij transcripties hadden gezien van diens telefoongesprekken.

Aan de Britse BBC vertelde Boutros-Ghali, voorganger van Kofi Annan als VN-secretaris-generaal, dat ook hij de eer had. ,,Vanaf de eerste dag dat ik mijn kantoor binnenkwam, vertelden ze me: Pas op, je kantoor wordt afgeluisterd, je huis wordt afgeluisterd.'' Volgens Boutros-Ghali is deze praktijk wijd verbreid in de VN-kantoren. ,,Het is een traditie dat lidstaten die de technische mogelijkheden hebben om af te luisteren, dat zonder aarzeling zullen doen.''

,,Vroeger was het een schande; nu is het een kwestie van status'', citeerde gisteren The Washington Post een anonieme VN-ambassadeur van een land dat zitting heeft in de Veiligheidsraad. ,,Als je missie niet afgeluisterd wordt, ben je niets waard.''

De Russische ambassadeur Sergej Lavrov zei tegenover deze krant dat zijn land 'nooit, nooit' de VN-secretaris-generaal zou afluisteren, en daarvan zelfs niet verdacht wordt. Daarop reageert een andere VN-ambassadeur: ,,On the record: Als Lavrov dat zegt, dan moet ik Lavrov geloven. Off the record: Maakt Lavrov een grapje?''

Het VN-kantoor, vooral de lounge, geldt als broeinest van spionnen; de meesten zijn keurig namens hun land geaccrediteerd als VN-diplomaat. De VN-delegaties, en ook het secretariaat, geven jaarlijks miljoenen uit aan maatregelen tegen afluisteren.

Maar spionagepraktijken in het VN-gebouw zijn verboden volgens drie internationale conventies, zo memoreerde de woordvoerder van Kofi Annan, Fred Eckhardt, in een reactie op het rumoer. ,,We willen dat deze praktijk ophoudt, als het inderdaad gebeurt. Het is niet goed voor het werk van de Verenigde Naties en het is illegaal.''

Clare Short, de minister van ontwikkelingssamenwerking die vorig jaar opstapte om 'Irak' en die donderdag verklapte dat zij verslagen kreeg van afgetapte gesprekken van Kofi Annan, beroept zich in interviews op haar geweten. Op het verwijt van premier Blair, dat zij zich 'volstrekt onverantwoordelijk' heeft gedragen, stelde zij op de tv-zender Channel Four: ,,De Britse veiligheid is niet gemoeid met de onthulling dat Kofi Annans privé-telefoongesprekken op onfatsoenlijke wijze worden vrijgegeven.''

De ex-minister vindt dat Blair open kaart moet spelen, en zegt ook dat ze zelf als minister heeft overwogen om de VN-chef te waarschuwen dat hij werd afgeluisterd. De Conservatieve en Liberaal-Democratische oppositie is dat met haar eens. Maar haar optreden heeft ook meewarige reacties opgeroepen. ,,Ze is dom en laat zich gaan'', vindt de Australische minister van buitenlandse zaken, Downer. De Britse ex-VN-ambassadeur Sir Crispin Tickell vindt dat afluisteren ,,niet noodzakelijkerwijze slecht hoeft te zijn, als het in het nationale belang gebeurt''

Maar premier Blairs toch al beschadigde geloofwaardigheid inzake Irak heeft weer een klap opgelopen. In een opiniepeiling van The Daily Telegraph beantwoordde 67 procent van de ondervraagden de vraag of de regering eerlijk en betrouwbaar is met 'Nee'. Troost voor Blair: hij staat bij datzelfde publiek nog wel bovenaan bij de vraag wie zij het liefst als premier zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden