Bij vierspannen gaat het om de details 'Linksachter Ferdy is enige onzekere factor'

DEN HAAG - Apollo overleed aan een koliek-aanval, Elmiro trapte in een spijker en Variant raakte geblesseerd in Aken. Ondanks het verlies van drie basis-paarden binnen een jaar is IJsbrand Chardon de torenhoge favoriet voor het WK vierspannen, dat vandaag begint. Als alles lukt, wordt het zijn derde wereldtitel binnen, een record.

BERT SCHABBINK

De avond valt in Den Haag. Een zacht briesje zorgt voor verkoeling. Voor IJsbrand Chardon staat een WK vierspannen gelijk aan druk, druk, druk. In de ochtend heeft hij het parcours voor de marathon op de Vlasakkers verkend, 's middags rijdt hij de paarden los en maakt hij ze klaar voor de keuring en tussendoor wacht bovendien een legertje journalisten op tekst en uitleg van de titelhouder. Pas tegen zeven uur keert de rust terug. Schoonmoeder heeft een warm kopje koffie, de klapstoeltjes gaan open en in ontspannen sfeer wordt de dag nog eens vocabulair doorgenomen.

Achter de caravan en in het bijzijn van zijn vaste medewerkers en familieleden ontdooit de negenvoudig nationaal kampioen. Dan rolt de bulderende lach als vanouds over het kleine tafeltje en wordt het pak met koekjes regelmatig onverhoeds aangevallen door zijn forse boerenhanden. “Wij zijn hier met acht man. Twee meisjes voor in de stallen en drie mensen die alles eromheen verzorgen zoals de afwas, het kopje koffie en het eten. Tenslotte hebben we drie man op de bok.” En natuurlijk is iedereen even belangrijk. “Ja dat lijkt me logisch. Maar belangrijker is dat ik nu het gevoel heb dat ik thuis ben. Dat geeft me gewoon veel vetrouwen voor de wedstrijd”, vertelt Chardon.

De rolverdeling op de bok is door jarenlange ervaring en een zorgvuldige voorbereiding tot in de details geregeld. Echtgenote Pauliene is de navigator en volgens IJsbrand is de vergelijking met de rally-sport navenant.

“Zij kent elke bocht in het parcours. Als zij zegt dat er een flauwe bocht komt, neem ik niet zoveel gas terug. Je kunt je voorstellen wat er gebeurt als zij een fout maakt. Bovendien heeft zij een tijdschema waarin staat wanneer we op een bepaald punt in het parcours moeten zijn. Aan de hand daarvan bepaal ik of we sneller gaan of juist moeten minderen.”

Peter Hoffmann is de persoon die ervoor moet zorgen dat de koets netjes op de weg blijft. Een soort bakkenist dus, net als bij de zijspanmotoren. Chardon: “Ook zijn rol moet je niet onderschatten. Als hij niet voldoende tegenwicht geeft of niet op tijd is, dan raakt de koets uit balans. Dan moet ik snelheid minderen en dat kost weer tijd. Vooral in de bochten en bij de hindernissen is hij belangrijk.'

Over zijn eigen rol in het geheel is Chardon helder als glas. “Ik ben de baas. Ik ben diegene die op de bok het best kan aanvoelen hoe de paarden ervoor staan. Ik bepaal het tempo en de manier van hindernissen nemen. Daarentegen bemoei ik me nauwelijks met de anderen. Alleen als Pauliene aangeeft dat we niet volgens het tijdschema rijden, pas ik mijn tempo aan. Voor de rest is iedereen verantwoordelijk voor zijn eigen taak en dat werkt perfect.”

Chardon zal het tijdens het WK alle vijf ingeschreven paarden gebruiken. Altano wordt ingezet tijdens de dressuur, maar blijft op stal tijdens de marathon ten faveure van Ulrik. De onzekere factor is de linksachter: Ferdy. De viervoeter zal zijn debuut maken op een groot toernooi en door de blessures gebeurt dat eerder dan gepland. “Tijdens het WK kan Ferdy bewijzen of hij een toppaard is. Slaagt hij, dan mag hij blijven en anders wordt 'ie verkocht”, klinkt het even simpel als hard.

En dat is ook de kracht van Chardon. De menner uit Schipluiden bezit een een rijk arsenaal aan paarden en hoeft niet gelijk te wanhopen als zich plotseling een blessure voordoet. De werkwijze wordt gekenmerkt door eenvoud. Chardon: “Elk jaar koop ik vier nieuwe paarden. En dan kijk ik vooral naar de mogelijkheden die ze op de dressuur hebben. Al mijn paarden kunnen moeiteloos mee in dressuur-wedstrijden van M of Z-niveau. Na driekwart jaar zijn meestal drie paarden al te licht bevonden. Het ene paard dat overblijft, probeer ik langzaam in te passen en dan moet in grote wedstrijden blijken of het een topper is. In die fase zit Ferdy nu.”

De absolute leider van het kwartet paarden voor de koets heet Paledo. De 16-jarige ruin geldt als een van de beste vierspan-paarden ter wereld en is de linksbuiten. “Paledo is nog een ouderwets opgeleid paard. Dat wil zeggen dat hij veel op de weg heeft gelopen. In verband met het verkeer moest het slimste paard altjd linksvoor lopen. Tegenwoordig gebeurt het ook wel eens dat het beste paard rechtsvoor loopt, dat is geen wet van meden en perzen.” Het vijftal wordt compleet gemaakt met Rex. Een 14-jarige ruin die zijn eerste WK zal lopen, maar al wel enkele zware wedstrijden met glans heeft doorstaan.

Behalve de andere menners heeft Chardon er nog een lelijke tegenstander bij gekregen; Tjeerd Velstra. De titelhouder liet in een interview weten dat Velstra er de oorzaak van was dat Ad Aarts en niet hij vier jaar geleden wereldkampioen werd in Stockholm. Weliswaar heroverde Chardon de mondiale titel in Riesenbeck, maar de kwestie zit hem nog hoog. Voor de goede orde: Velstra is de voorzitter van de dressuur-jury. Chardon wil er aan de vooravond van het WK in Den Haag niets over zeggen. “Ik heb dat interview vijf weken geleden gegeven in Aken. Ik vind het jammer dat het nu pas gepubliceerd is. Verder voor de rest hou ik mijn mond over de kwestie en concentreer ik me op de wedstrijd.”

De vierspanners beginnen vandaag met de dressuur-oefeningen in Den Haag. Morgen zullen ook een aantal menners, onder wie Chardon, de dressuur moeten afwerken. Zaterdag verhuist het circus naar de Vlasakkers nabij Amersfoort. Daar wordt het meest spectaculaire onderdeel, de marathon, verreden. Zondag tenslotte wordt de vierspanwedstrijd afgesloten met het de behendigheids-proef, ook wel kegeltjesrijden genoemd. Chardon hoopt zijn slag zaterdag te slaan. “Ik moet een goede uitgangspositie aan de dressuur zien over te houden. Als dat lukt, moet ik me tijdens de marathon naar de kop zien toe te werken. Als ik afhankelijk ben van het kegeltjesrijden, wordt het moeilijk, want daar rijden de toprijders foutloos.” De strategie is uitgestippeld, de manschappen zijn er klaar voor en de generaal is vol vertrouwen: nu de praktische uitvoering nog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden