Bij Ternaaien de grens over

We steken de Maas over naar Wallonië. Daar scharrelen watervogels langs groene oevers, terwijl verderop de grootste sluis van Europa wordt gebouwd.

Als we van het pontje stappen, zijn we in België. Daar merk je niets van, maar toch voelt het speciaal. Natuurlijk wordt hier al lang niet meer naar paspoorten gevraagd. Open grenzen zijn voor recreanten een zegen. En het veerpontje tussen Eijsden en Ternaaien vaart er wel bij.

In Wallonië gaat het pad naar het noorden, stroomafwaarts langs de schitterende Maas. Bij een inham van de rivier zijn we opeens omgeven door water. Een scholekster, rotgans en kokmeeuw verpozen gebroederlijk in de luwte op een zandbank langs de oever.

Even verderop een grenspaal. Zijn we nu weer in Nederland? Op de plattegrond zien we de grens inderdaad heen en weer slingeren over de Maas. Hier neemt ons land een hapje uit de provincie Luik, aan de overkant ligt een stukje Waals grondgebied in Nederlands Limburg. Waar water de grens vormt staan er grenspalen met hetzelfde nummer aan beide zijden van de rivier. Een paal laat zich nu eenmaal lastig midden in een waterweg plaatsen. Dat zou de scheepvaart waarschijnlijk ook niet op prijs stellen.

Er ligt wel veel rotzooi langs de kant van het pad. Hier komt niet vaak een schoonmaakploeg voorbij. We kijken er maar overheen. Voorbij Lanaye, zoals je Ternaaien op zijn Frans schrijft, gaat de grens definitief de Maas over naar het noordwesten. In de verte ligt de Sint Pietersberg. Met afgravingen is daar flink in het landschap gehakt. Vanaf 2018 zullen de kalksteengroeves met rust worden gelaten en door Natuurmonumenten worden beheerd.

Draaien we een slag naar links dan kijken we aan tegen de uitloper van onze berg: het Plateau van Caestert. Hier hebben onze zuiderburen ook flink de schop in het landschap gezet. Dertienhonderd meter krijtgesteente moest wijken voor de aanleg van het Albertkanaal. Schepen konden daardoor vanaf 1939 via een zo kort mogelijke route over Belgisch grondgebied van het industriegebied in Luik naar de zeehaven van Antwerpen varen. Een route van 130 kilometer. Voor die tijd moest zo'n schip via de Maas langs Rotterdam het zeegat uitvaren om vervolgens over de Westerschelde de Antwerpse haven te kunnen bereiken.

Tussen Albertkanaal en Maas werden hier sluizen gebouwd om het verval van veertien meter te overbruggen. Gek genoeg was het Albertkanaal geschikt voor schepen tot 2000 ton, maar de sluizen slechts voor schepen tot 600 ton. Door deze flessenhals was er voor de grote jongens geen doorkomen aan. Boze tongen beweren dat deze 'Stop van Ternaaien' uit ongenoegen door de Belgen zo klein werd gebouwd. Nederland was namelijk niet ingegaan op hun wens een Moerdijkkanaal aan te leggen, waardoor een korte Schelde-Rijn-verbinding werd gefrustreerd. Het klinkt niet logisch: de Belgen hadden toch vooral zelf last van een te krappe sluis?

De 'Stop van Ternaaien' ging er pas in 1961 uit, met de komst van een grotere, derde sluis. Het schutten van de sluizen is een prachtig gezicht vanaf de brug. Maar de sluis kan het aantal schepen niet snel genoeg verwerken. Schippers klagen over wachttijden. Daarom is er een vierde sluiskolk in de maak. Die zal, vanaf 2015, één van de grootste binnenvaartsluizen van Europa zijn. Grotere schepen die van en naar het Duitse achterland varen gaan daar ook van profiteren.

Er is nog tijd om sfeer te proeven in het dorp voor de pont weer afvaart naar Eijsden. Het café waar we achter een pint belanden vinden we heel anders dan bij ons. Maar dan blijkt de eigenaar een Nederlander te zijn. Uiteindelijk worden toch alle grenzen geslecht.

De route
Het veer tussen Eijsden en Ternaaien zet wandelaars en fietsers over van april tot eind oktober tussen 10.00-18.00 uur voor €1 per persoon. Door werkzaamheden aan de sluizen van Ternaaien tot 2015 kunnen er op een deel van de route tijdelijk beperkingen voor wandelaars ontstaan. Wie nog iets verder naar het zuiden doorloopt ziet de indrukwekkende doorgraving van het Plateau van Caestert.

Oordeel
Om per veerpont even naar het buitenland af te reizen heeft iets speciaals. En het is magnifiek om op te kijken naar een wand van krijtrotsen en beneden je het schutten van de schepen te zien.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden