Bij PSV wordt in het water wèl gepresteerd 'Er ontwikkelde zich een enorme teamgeest'

AMERSFOORT - Zelfs binnen het lang zo armlastige zwemmen is de klaagzang verstomd. “Er is in Nederland geen excuus meer om niet te presteren.” Olympisch chef d'equipe André Bolhuis concludeerde het toen de overheid 35 miljoen gulden in het Fonds voor de Topsport stortte. Tijdens de winterkampioenschappen in Amersfoort werd hij gisteren door twee mensen onafhankelijk van elkaar geciteerd.

Ad Roskam is verantwoordelijk voor de coördinatie van het topzwemmen in Nederland. Hij is de man achter het plan om de bescheiden beschikbare middelen slechts voor een select groepje talenten aan te wenden. Maar toen hij zijn beleid uitdokterde kon hij de kras(loterij)woede van de Nederlander niet bevroeden, net zomin als de stijging van zijn budget, dat volgend jaar voor het eerst de miljoen overschrijdt. Uit de al gestegen SNS-gelden krijgt de zwembond komend jaar 1,6 ton extra boven de gebruikelijke bijdrage, waarvan het topzwemmen een groot deel kan claimen. “Voeg daarbij de bijdragen die de zwemmers rechtstreeks ontvangen, en er is weinig reden tot klagen”, aldus Roskam. Na het debâcle tijdens de WK van Rome had hij daaraan kunnen toevoegen: en nu nog hard zwemmen.

Hij deed het niet omdat in het tot 25 meter gehalveerde Amersfoortse bad zowaar enkele hoopgevende resultaten vielen op te tekenen. Met name bij de mannen was er een opleving van talent en inspiratie die zowaar de hoop op internationale avonturen met een estafetteploeg deed herleven. Waarbij moet worden aangetekend dat dergelijk optimisme voor het overgrote deel is toe te schrijven aan PSV, dat binnen twee jaar is uitgegroeid tot het zwembolwerk van Nederland.

Vorig jaar werd in Eindhoven de stichting Topzwemmen Zuid-Nederland opgericht, die tot de Spelen van Atlanta jaarlijks meer dan een ton voor het zuidelijke zwemmen binnen haalt. Het succes van die wervingsactie gaat hand in hand met de prestaties in het water. Vandaar dat Cees Rein van den Hoogenband zich van harte aansluit bij de conclusie van Bolhuis. Van den Hoogenband is landelijk vooral bekend als arts van de sukkelende professionele voetbalafdeling van PSV. In de zwemmerij begeleidt hij de waterpoloërs en is hij geïnspireerd door de successen van zijn zoon Pieter de animator geworden van het topzwemmen bij PSV.

Pieter van den Hoogenband is pas zestien jaar oud, maar nu reeds wordt met ontzag gesproken over zijn geweldige vermogen. Afgelopen zomer werd hij drievoudig Europees jeugdkampioen en schaarde hij zich binnen het gezelschap van zeven genomineerden voor de komende EK senioren. In Amersfoort trok hij de stijgende lijn door met vijf Nederlandse aspirantenrecords, waarvan die op de 200 meter vrij het seniorenrecord op een halve seconde benaderde. Voorts maakte hij deel uit van twee estafetteteams (4x200 vrij en wissel) die Nederlandse records aanscherpten. Voorts verlegde de onder PSV-vlag zwemmende Marcel Wouda op de 400 vrij en 200 rug nationale grenzen.

Steeds frequenter maakt Wouda de oversteek van Michigan, waar hij studeert en traint, naar Eindhoven. Na zijn persoonlijk falen tijdens de WK in Rome is hij aan het twijfelen geslagen of de voorbereiding voor het ultieme doel Atlanta wel in Amerika dient te liggen. Wat Eindhoven hem te bieden heeft doet nauwelijks nog onder voor de Amerikaanse faciliteiten en bovendien lijkt ook deze boomlange wisselslagspecialist aangestoken door de teamgeest die bij PSV heerst. En hij is niet de enige topper van buitenaf. Kirsten Vlieghuis voelt zich er als herboren en de van huisuit trainingsluie en sfeergevoelige Inge de Bruijn toont zich na enkele weken reeds geïnspireerder dan ooit. Ofschoon ze het gisteren op de 100 vrij wel moest afleggen tegen Marianne Muis. Pure aanleg verloochent zich niet. Muis rondt komende zomer haar studie af en verricht niet meer sportarbeid dan wekelijks drie krachttrainingen en twee zwemsessies. Desondanks zwemt ze ogenschijnlijk moeiteloos een 55 laag. Dat biedt nog alle perspectief voor een fraaie Olympische afsluiting.

De letters PSV waren in Amersfoort op een spandoek in goud te lezen. Opgeborduurd met in een kelder van het Eindhovense zwembad gevonden badman-emblemen, die ook de zwembroeken sieren. Spontaniteit lijkt het handelsmerk te zijn van de PSV'ers, die zich stuk voor stuk gesterkt voelen door de successen van clubgenoten. De mannen eisten twaalf titels op; zilver en brons waren nog talrijker. Op de vier individuele vrije slagonderdelen van 50 tot 400 meter werden tien medailles gewonnen, veelal in uitstekende tijden. De vrouwen vergaarden zeven titels.

Wat het Brabantse geheim is? Eigenlijk alleen een goede organisatie die het talent steun biedt. In de euforie van het succes groeit de wil tot keihard trainen vanzelf. Bij PSV werd eerst de infrastructuur voor topsport gelegd. Anderhalf jaar geleden werd Jacco Verhaeren voor halve dagen in dienst genomen. Het voornemen is hem binnenkort een full-time dienstverband aan te bieden en een derde (!) trainer in te lijven. Nu is Astrid van den Hoogenband (vrouw/moeder van...) de rechterhand van Verhaeren en is er geestelijke steun van mentaal begeleider Nico Scheuer.

Bij PSV hebben de toppers zestien tot achttien uur zwemwater (in de vijftig meterbad) per week, een totaal dat in de toekomst naar 22 zal worden uitgebreid. Een ongekende weelde voor Nederlandse begrippen. Via Van den Hoogenband is de medische begeleiding tot in de puntjes geregeld. Voor een NK vertrekt de ploeg een dag van tevoren en neemt intrek in een goed hotel. “Dat zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden”, aldus Cees Rein van den Hoogenband. “We zijn het jeugdherbergniveau ontstegen. Wat wij doen slaat op vele fronten aan. Toppers hebben belangstelling om bij ons te zwemmen; er heeft zich binnen de club een enorme teamgeest ontwikkeld; Philips komt met een extra topsportbijdrage en NOC*NSF en zwembond steunen ons geweldig.”

Dat laatste zelfs zodanig dat bondscoach Rene Dekker spreekt over het formeren van een Olympisch zwemsteunpunt rond PSV, dat ook voor andere zuidelijke talenten toegankelijk moet zijn. “We willen aan aantal regio-faciliteiten aan de club toevoegen, bijvoorbeeld de krachttraining dicht bij het bad onderbrengen. En de programma's van PSV en bond op elkaar afstemmen.”

Eigenlijk, zo spreekt Van den Hoogenband sr, is er slechts één schikbeeld, dat van De Dolfijn. Nog maar enkele jaren geleden was deze Amsterdamse club als vanzelfsprekend oppermachtig op NK's. Na het terugtreden van trainer Cees Vervoorn is de club geen schim meer van vroeger. “De Stichting kijkt voorlopig slechts tot Atlanta, maar we willen nu al een deel van ons budget reserveren om een dergelijke gang van zaken te voorkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden