Bij ophokplicht worden uitloop-eieren minder duur

vogelgriep Het schap in de supermarkt met vrije uitloopeieren raakt vanaf vandaag steeds leger. Ze mogen alleen nog verkocht worden als een goedkoper scharrelei.

De consument met een optimistische inborst zal zeggen dat de vrije uitloopeieren gemiddeld 25 procent goedkoper worden. De boer met vrije- uitloopkippen is minder gelukkig. Hij denkt vooral aan gemiste inkomsten. Dat is een gevolg van de ophokplicht die staatssecretaris Martijn van Dam van economische zaken invoerde vanwege de vogelgriep.


Al twaalf weken zitten alle kippen in hun stal en mogen daar niet uit. Vrije-uitloopkippen mogen echter maximaal twaalf weken binnen zitten. Zitten ze er langer, dan zijn ze geen uitloopkip meer.


Die termijn verloopt vandaag. Daardoor wordt een ei van een voorheen vrije vogel die de consument ongeveer 20 cent kost, 'gedegradeerd' tot scharrelei van 15 cent per stuk. Een goedkoper ei van dezelfde kip, dat klinkt als winst voor de consument.


Maar de kip betaalt die winst met haar privileges. Tot voor kort had ze buiten vier vierkante meter tot haar beschikking, binnen moet zij één vierkante meter delen met negen andere kippen. "De kippen gaan er goed mee om", zegt kippenboer Erik Hubers die ook vakgroepvoorzitter is van landbouworganisatie LTO. Dat komt omdat de opgehokte uitloopkip volgens hem nog altijd een vrije dame is. "Ze hebben naast hun hok ook een overdekte uitloop, de koude stal. In het voorjaar kunnen deze kippen weer naar buiten."


Dan moet wel de vogelgriep voorbij zijn. In Nederland lijkt deze onder controle, maar elders in Europa blijft het virus slachtoffers maken. Liefst 80 procent van alle Europese uitloopkippen zit ondertussen in een hok.


Hubers heeft de afgelopen dagen 'enorm veel energie' gestoken in het praten met vertegenwoordigers van de lidstaten en Europarlementariërs om de termijn van twaalf weken op te rekken. "Dat moet gebeuren. Daar is iedereen het over eens", zegt Hubers. Iedereen, op één persoon na: Eurocommissaris Phil Hogan. "Hij wil voor de langere termijn af van de twaalf weken, maar vindt een oplossing voor de korte termijn te ingewikkeld."


Dat gaat de boer geld kosten. Gemiddeld krijgt een pluimveehouder met vrije-uitloopeieren 2 cent minder voor een scharrelei. "Dat is niet alles", zegt Hubers. "De pluimveehouder met vrije uitloopeieren maakt meer kosten. Die kan hij nu niet terugverdienen."


Tenzij de supermarkten de eieren blijven verkopen als vrije uitloop en op de doos een sticker plakken met extra informatie. LTO hoopt dat winkels deze noodoplossing kiezen, maar vooralsnog heeft geen keten plannen met stickers of wikkels.


Supermarktketen Plus, die normaal alleen vrije-uitloopeieren verkoopt, kiest ervoor de eieren af te waarderen tot scharrel. Albert Heijn twijfelt en Jumbo denkt na. Dat kunnen de twee grootste ketens van Nederland nog even volhouden, want er is nog voorraad voor komende week.


Vrije uitloopeieren zijn ook terug te vinden in de voedselindustrie. In taarten en cake bijvoorbeeld, en in mayonaise en sauzen. Unilever heeft nog eieren op voorraad, omdat de levensmiddelenreus niet alleen afhankelijk is van Nederland. Maar de vogelgriep woedt in heel Europa. Unilever sluit niet uit dat ook het te maken krijgt met een tekort.


Kooi-ei


Deze eieren komen uit de ouderwetse legbatterij en zijn in de supermarkten niet meer te vinden. Althans, niet in het schap met eieren. De kooi- eieren zijn nog wel verwerkt in producten als pasta, koekjes, shampoo, sauzen en kant-en-klaarmaaltijden. Als de fabrikant een scharrelei of vrije- uitloopei gebruikt, zal hij dit op de ingrediëntenlijst vermelden. Staat er als ingrediënt alleen 'ei', dan gaat het vermoedelijk om een kooi-ei.


Vrije-uitloopei


Dit is een plus bovenop de scharrelstal. De kippen kunnen hun stal verlaten voor een buitenverblijf. Daar heeft de kip vier vierkante meter voor zichzelf. Zelfs Wakker Dier schrijft dat deze kippen 'een behoorlijk goed leven' hebben. Omdat de kippen buiten lopen, zijn zij kwetsbaar voor het vogelgriepvirus dat wordt verspreid door wilde vogels. Vandaar dat de vrije eieren tijdelijk veranderen in ophok-eieren. Vrije-uitloopeieren zijn te herkennen aan de code één.


Biologische eieren


Dit zijn de meest diervriendelijke eieren. Net als de vrije-uitloopkip hebben biokippen in het buitenverblijf vier vierkante meter tot hun beschikking. Binnen deelt deze kip één vierkante meter met maximaal zes soortgenoten. Snavels worden niet gekapt of geslepen. Biologische kippen moeten door de vogelgriep ook naar binnen, maar dat heeft geen gevolgen voor de status van eieren. Zolang de eieren zijn geproduceerd volgens de regels van de biologische landbouw, dus met biologisch voer, blijven ze hun code nul behouden.


Scharrelei


Het goedkoopste ei in de supermarkt. De kippen zitten niet in kooien, maar in een scharrelstal waar zij een beetje kunnen rondlopen. Ze kunnen niet naar buiten. De ruimte heeft aparte legnesten, zitstokken en strooiselbakken. De stal is dichtbevolkt met negen hennen per vierkante meter. Een scharrelei is te herkennen aan het getal twee op de schaal, gevolgd door NL, dat het land van herkomst aangeeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden