Bij het korten op bijstand is veel geoorloofd

25 gemeenten mogen experimenteren met de bijstand. Beeld anp

Wat werkt wel en wat werkt niet in bijstandsland? Ambtenaren komen bijeen om ideeën uit te wisselen.

Gemeenten gaan soms over tot een onconventionele aanpak om de kosten voor bijstandsuitkeringen terug te dringen. Zo gebeurt het dat ambtenaren vaders gaan opsporen van niet erkende kinderen. Dan kan die man alimentatie betalen, en kan de bijstandsbijdrage voor de alleenstaande moeder omlaag.

Het is een maatregel die gemeenten niet vaak gebruiken. Veruit de meeste gemeenten proberen te investeren in de contacten met de werkgevers. Dat blijkt uit een overzicht dat Divosa, de organisatie van gemeentelijke sociale diensten, heeft gemaakt. Als ambtenaren en ondernemers elkaar goed weten te vinden, kunnen er immers meer bijstandsgerechtigden gekoppeld worden aan een vacature.

Op twee staat het intensiever begeleiden van werklozen. Allerlei trainingen en trajecten zijn er die gretig worden gebruikt, met als meest bekende de sollicitatietraining. Er is daarbij vooral aandacht voor mensen die net een uitkering aanvragen. Want hoe langer in de bijstand, hoe lastiger het is diegene weer de arbeidsmarkt op te krijgen.

Ontzorgen

Ook veel genoemd: controleren of iemand wel recht heeft op een uitkering. Is er een partner met inkomen? Is er vermogen? Indien nodig leggen ambtenaren huisbezoeken af. Bij de aanvraag van een bijstandsuitkering beginnen ambtenaren steeds vaker in het eerste gesprek al over werk, soms door zelfs direct een baan aan te bieden. Of door een zoekperiode op te leggen alvorens ze een uitkering krijgen. Dat mag alleen bij jongeren, maar het gebeurt ook bij volwassenen.

Wat gemeenten óók trachten, aldus Divosa, is werkgevers 'ontzorgen'. Als een bedrijf weinig administratieve lasten heeft bij het aannemen van mensen uit de bijstand, is de stap sneller gemaakt. Helemaal als de gemeente ook de subsidies regelt bij bijstandsgerechtigden met een afstand tot de arbeidsmarkt, en bij de ondersteuning op de werkvloer.

Het zijn maatregelen die gemeenten volgens Divosa 'al van oudsher inzetten'. Er zijn ook nieuwe trends. Dat komt door recente wetgeving waardoor tegenprestaties opeens mogelijk zijn, en loonkostensubsidies kunnen worden ingezet. Wat ook nieuw is, is dat werkgevers inzicht krijgen in de kaartenbak van werkzoekenden.

Buddy's

Bij het ontzorgen komt sinds 2015 het bedrijf Flextensie in beeld. Geen rompslomp, geen gedoe. Daarmee trok Flextensie twee jaar geleden de aandacht. Zij doen de administratie rondom bijstandsgerechtigden die op een tijdelijke baan worden ingezet. Gemeenten en werkgevers hebben er weinig omkijken naar.

Het is een manier om langdurig werklozen een kans te geven, zegt Flextensie. Gemeenten hebben immers nauwelijks oog voor deze groep. Dat blijkt ook uit de inventarisatie van Divosa. Als ze al actie ondernemen bij mensen die drie jaar of langer in de bijstand zitten, is het vooral om te controleren of hun situatie is veranderd. Tot intensiever contact leidt het zelden.

Andere maatregelen die maar door één of twee gemeenten worden genoemd zijn het inzetten van buddy's, stages voor 50-plussers of een eigen sociaal uitzendbureau oprichten. Er is ook een gemeente die externen laat zoeken naar vacatures en hiervoor alleen betaalt als er succes is, dus als een bijstandsgerechtigde gaat werken.

Ondertussen blijft het aantal mensen in de bijstand groeien. Zijn er in de toekomst andere maatregelen nodig? Divosa denkt van wel. Er zal meer focus moeten komen op de eigen kracht, stelt de vereniging. Want er is minder geld om bijstandsgerechtigden te helpen. "Steeds vaker zal een werkzoekende hulp moeten inroepen van zijn eigen netwerk voor de juiste ondersteuning."

Meest ingezette maatregelen

1. Intensiever contact met werkgevers
2. Uitvoerige begeleiding van werkzoekenden
3. Meer banen zoeken of creëren
4. Vaker controleren op recht
 matigheid van de uitkering
5. Inzetten op jongeren
6. Controle bij aanvraag uitkering
7. Stimuleren van flexibel werk
8. Werken met behoud uitkering

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden