Bij gebrek aan nieuws is een ruzie altijd leuk

Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (Groenlinks) verlaten het Catshuis na overleg met Premier Mark Rutte.Beeld ANP

Het weekje armworstelen lijkt nu echt voorbij: VVD, CDA, D66 en GroenLinks kwamen donderdag tegelijkertijd bij informateur Herman Tjeenk Willink aan tafel. Daarmee kwam een einde aan een periode van over en weer verwijten maken en, gespeelde of niet gespeelde, verontwaardiging.

D66-voorman Alexander Pechtold en CDA-leider Sybrand van Haersma Buma streken al eind vorige week volgens een ingewijde de wellicht tussen hen ontstane plooien glad. Harde woorden waren er gevallen, uiteraard, maar de lucht was weer opgeklaard.

Bij de volgers van de formatie kwam dat kennelijk niet luid en duidelijk genoeg over, want tot en met donderdag ging het over niets anders dan het fait accompli waar Alexander Pechtold de collega’s van CDA en VVD voor had geplaatst door onaangekondigd (wordt beweerd in het kamp van CDA en VVD) Gert-Jan Segers en zijn ChristenUnie hardhandig aan de zijlijn van de formatie te zetten.

Dat iets dergelijks, gezien de standpunten van de twee partijen, een logische uitkomst zou zijn en dat er dus een helder verschil in visie lag, verdween in de discussie volledig naar de achtergrond. Als iemand al bereid was de relativering te maken. Bij gebrek aan werkelijk nieuws over de formatie is een veronderstelde ruzie altijd leuk.

Bruggen slaan

Pechtold riep onmiddellijk na de verkiezingen tegen wie het maar horen wilde dat er wat hem betreft een kabinet moest komen dat een brug zou slaan tussen links en rechts in de politiek. Of hij daarin nu gelijk heeft of niet, hij voegde daar steevast aan toe dat een coalitie tussen VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie aan dat criterium niet voldaan zou hebben.

Voeg daarbij het standpunt van D66 rond voltooid leven en de harde machtspolitieke woorden die Gert-Jan Segers over dat onderwerp sprak in de verkiezingscampagne, en het mag eerder verwonderlijk heten dat de heren nog drie uur met elkaar spraken voordat het tot een volledige breuk kwam. Of er nu één partij in die sessie werd geschoffeerd of niet en of mogelijke partners en de informateur nu verrast werden of niet.

Maar zo werkt het dus niet in Den Haag. Het CDA ziet graag de ChristenUnie toetreden tot de nieuwe coalitie. Maar Buma was door het resolute optreden van Pechtold dit alternatief kwijt dat hem in de formatie een comfortabele positie gaf. Elk bericht waarin gesteld werd dat D66 bot had gehandeld, verzuimd had dingen in overleg te doen of wat dan ook maar de aandacht weghield van de gevolgen voor de positie van het CDA, kwam de partij, om het zacht uit te drukken, niet slecht uit.

Anders dan D66

Het CDA deed het in het verleden inderdaad heel anders dan D66. Zoals in 2003. Toen werd de PvdA buiten de deur gewerkt, zoals eigenlijk vanaf het begin al de bedoeling was, alleen namen de christen-democraten er toen een paar weken de tijd voor. Destijds werd de stelling van de politicoloog Hans Daudt dat het CDA alleen in uiterste noodzaak met links regeert opnieuw bewaarheid.

Voor Pechtold zal iets dergelijks gelden rond de ChristenUnie, alleen hij is er wat directer over (en daarmee wellicht ook botter).

Het onderwerp werd tot op de laatste druppel de afgelopen week uitgemolken en, zoals gezegd, het was in de publiciteit nog immer een groot ding toen de heren al lang de plooien hadden glad gestreken.

Lees ook de column van Sylvain Ephimenco: Jesse, ga je steriele positie over Afrikaanse 'oorlogsvluchtelingen' herzien

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden