De Omslag

‘Bij die lege kamer kwamen de tranen’

Sun in an Empty Room', Edward HopperBeeld RV

Welk boek of kunstwerk heeft in uw leven iets beslissends teweeggebracht? Deze week Janneke Holwarda: ‘Sun in an Empty Room’, Edward Hopper

Vond u het moeilijk om een geschikt kunstwerk te bedenken?

“Ik heb er best lang over zitten dubben. Moest het toch niet Becketts ‘Krapps laatste band’ worden, of ‘Das Brot’ van Wolfgang Borchert, een aangrijpend verhaal over een oud echtpaar, over honger, schuld en zwijgen?”

Maar die werden het niet, het werd dit schilderij uit 1963 van Edward Hopper. Waarom?

“Eigenlijk was ik niet eens zo’n liefhebber van zijn werk. Te glad, te realistisch. Toch raakte deze ‘Sun in an Empty Room’ me diep. Ik zag het in 1992 in Essen, waar ik toevallig was, op de tentoonstelling ‘Die Wahrheit des Sichtbaren’, over Hopper en fotografie. Ik was bijna veertig en alleenstaande moeder. En in die museumzaal, daar gebeurde iets met mij. Toen ik, na al die doeken met eenzame mensen, ineens oog in oog stond met die lege kamer, was ik als aan de grond genageld en stroomden de tranen over mijn wangen. Dat ik moest huilen had ik bij een boek of bij muziek weleens gehad, maar nooit bij een schilderij. Mijn vader was net overleden, het was een confrontatie met sterven, met verdwijnen. Tegelijkertijd was de aanblik van dat licht dat binnenvalt ook heel troostrijk. Ik dacht: ja, je kan wel altijd proberen om te verbinden met anderen, maar het blijft een lege kamer, het gaat veel meer om het verbinden met jezelf en van daaruit reiken naar de ander.”

Eerst zelf de zaken op orde hebben dus. Handelde u ook naar die gedachte?

“Ik heb kort daarna mijn vaste baan opgezegd om zzp’er te worden, ik begon met schrijven. En ik vond een nieuwe liefde, met wie ik ontdekte dat een relatie pas tot bloei komt als je vrede hebt met jezelf. Ook in dat opzicht was het schilderij van Hopper een heel krachtige gewaarwording. In mijn nieuwe boek heb ik het motto opgenomen van Paul Austers roman ‘In the Country of Last Things’. Vertaald luidt het: “Sluit je ogen even, keer je om en kijk naar iets anders, en wat er net nog was, is plots verdwenen. Niets blijft altijd bestaan, snap je, zelfs je eigen gedachten niet.” Het boek eindigt met een vrouw op de drempel van haar huis die naar het zonlicht kijkt. Eigenlijk is daarmee het beeld dat dit schilderij bij mij oproept in letters gevangen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden